Feed aggregator

Counsellor/ Teacher/ Doctor/ Nurse - Kendriya Vidyalaya Kamptee - Nagpur, Maharashtra

Sanskrit Jobs - Tue, 07/08/2014 - 15:56
Sanskrit HINDI: B.A/M.A in Hindi with B.Ed SOCIAL SCIENCE : B.A/M.A in History or Geography with B.Ed. SANSKRIT: B.A/M.A in Sanskrit with B.Ed. Degree in all...
From Freshersworld.com - 08 Jul 2014 10:26:13 GMT - View all Nagpur jobs
Categories: Other Language Links

Recruitment for Research Fellowships – July 2014 - Punjab University - India

Sanskrit Jobs - Tue, 07/08/2014 - 12:20
CCRUM) Recruitment for 24 Vacancies Recruitment in Pharmacopoeia Commission for Indian Medicine Shree Somnath Sanskrit University Recruitment for 18 Posts Share
From Get Sarkari Naukri - 08 Jul 2014 06:50:31 GMT - View all jobs
Categories: Other Language Links

TGT ( Hindi+<strong class="blkclor">Sanskrit</strong> ) ,1 - 4 years exp , Other City(s) in Madhya Pradesh

Samskrut Jobs - Tue, 07/08/2014 - 00:00
Group of Jain Public Schools - Preparing and marking work to facilitate positive pupil development; working with others to plan and coordinate workCBSE affiliated invites application for its branches at Badnagar ( Dist , Ujjain ) and Jhabua...
Categories: Other Language Links

​TIFAC-वाक्यानुवादः

samskrita Google Group - Mon, 07/07/2014 - 23:57
( +‌संस्कृतसन्देशश्रेणिः) 2014-07-07 8:51 GMT-07:00 Sanoj Kumar : > Can anybody translate these sentences in Samskrita? I can try but may not > be as good as some learned people can do here. > > This is > ​​ > TIFAC's (Technology Information, Forecasting and Assessment Council
Categories: Sanskrit Groups

Accounts Officer - Haryana Urban Development Authority - Panchkula, Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 22:17
Associate member of the Institute of Chartered Accountants of India. ii) Hindi/ Sanskrit upto Matric standard or Higher education. Last date for submission of...
From Freshers Home - 07 Jul 2014 16:47:47 GMT - View all Panchkula jobs
Categories: Other Language Links

Chief Accounts Officer - Haryana Urban Development Authority - Panchkula, Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 22:17
with 5 years experience in a firm or a Govt. undertaking of repute. ii) Hindi/ Sanskrit upto Matric standard or Higher education. Last date for submission of...
From Freshers Home - 07 Jul 2014 16:47:47 GMT - View all Panchkula jobs
Categories: Other Language Links

स्वदेहात् m-Ab-s

AVG-Sanskrit - Mon, 07/07/2014 - 19:30

Today we will look at the form स्वदेहात् m-Ab-s from श्रीमद्भागवतम् 3.17.18.

दिविस्पृशौ हेमकिरीटकोटिभिर्निरुद्धकाष्ठौ स्फुरदङ्गदाभुजौ । गां कम्पयन्तौ चरणैः पदे पदे कट्या सुकाञ्च्यार्कमतीत्य तस्थतुः ।। ३-१७-१७ ।।
प्रजापतिर्नाम तयोरकार्षीद्यः प्राक्स्वदेहाद्यमयोरजायत । तं वै हिरण्यकशिपुं विदुः प्रजा यं तं हिरण्याक्षमसूत साग्रतः ।। ३-१७-१८ ।।

श्रीधर-स्वामि-टीका -
निरुद्धा व्याप्ताः काष्ठा दिशो याभ्याम् । स्फुरन्त्यङ्गदानि येषु ते भुजा ययोः । अङ्गदेति टाबन्तत्वमार्षम् । शोभना काञ्ची यस्यां तया कट्या ।। १७ ।। यमयोर्मध्ये यः स्वदेहात्प्रथममजायत तं यथा हिरण्यकशिपुं विदुः। सा दितिः प्रथमं यमसूत तं हिरण्याक्षं यथा विदुस्तथा नाम कृतवानित्यर्थः । अयं भावः – यदा हि गर्भाधानसमये योनिपुष्पं विशद्वीर्यं द्विधा विभक्तमादिपश्चाद्भावेन प्रविशति तदा यमौ भवतस्तयोश्च पितृतः प्रवेशक्रमविपर्ययेण मातृतः प्रसूतिः । ‘यदा विशेद्द्विधा भूतं बीजं पुष्पं परिक्षरत् ।। द्वौ तदा भवतो गर्भौ सूतिर्वेशविपर्ययात् ।।’ इति पिण्डसिद्धिस्मरणात् । अतः स्वदेहात्पूर्वं यो जातस्तस्य हिरण्यकशिपुरिति दितिः प्रथमं यमसूत तस्य हिरण्याक्ष इति नाम कृतवानिति ।। १८ ।।

Gita Press translation – Kissing the sky with the crests of their gold crowns, screening the quarters (with their bodies) and shaking the earth with their footfall at every step, and their arms adorned with brilliant bracelets, they stood eclipsing the sun by their waist, which was surrounded with an excellent girdle (17). Kaśyapa (one of the lords of created beings) gave them names. (Accordingly) of the two twin brothers, the people came to know the one who descended from his loins (and entered the womb) first, by the name of Hiraṇyakaśipu; while he whom Diti brought forth first was known as Hiraṇyākṣa (18).

These verses have appeared previously in the following post – http://avg-sanskrit.org/2012/04/20/अकार्षीत्-3as-लुँङ्/

स्वदेहात् is पञ्चमी-एकवचनम् of the (compound) पुंलिङ्ग-प्रातिपदिकम् ‘स्वदेह’।

(1) स्वदेह + ङसिँ । By 4-1-2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिँभ्याम्भ्यस्ङसोसाम्ङ्योस्सुप्। As per the 1-4-30 जनिकर्तुः प्रकृतिः – The कारकम् (participant in the action) which denotes a cause from which something/someone takes birth is designated as अपादानम्।
By 2-3-28 अपादाने पञ्चमी – A fifth case affix (‘ङसिँ’, ‘भ्याम्’, ‘भ्यस्’) is used to denote the अपादानम् (that from which detachment/ablation takes place) provided it has not been expressed otherwise.

(2) स्वदेह + आत् । By 7-1-12 टाङसिङसामिनात्स्याः – Following a अङ्गम् ending in a the letter ‘अ’, the affixes ‘टा’, ‘ङसिँ’ and ‘ङस्’ are replaced respectively by ‘इन’, ‘आत्’ and ‘स्य’। Note: Since the substitute ‘आत्’ has more than one letter, as per the परिभाषा-सूत्रम् 1-1-55 अनेकाल्शित्सर्वस्य, the entire affix (and not just its last letter) is replaced by ‘आत्’।
1-3-4 न विभक्तौ तुस्माः prevents the ending letter ‘त्’ of ‘आत्’ from getting the इत्-सञ्ज्ञा।

(3) स्वदेहात् । By 6-1-101 अकः सवर्णे दीर्घः।

Questions:

1. Where has the सूत्रम् 1-4-30 जनिकर्तुः प्रकृतिः been used in the last fifteen verses of Chapter Two of the गीता?

2. Commenting on the सूत्रम् 1-4-30 जनिकर्तुः प्रकृतिः (used in step 1) the तत्त्वबोधिनी says – उत्पत्त्याश्रयस्य यो हेतुस्तदपादानमित्यर्थाद्धात्वन्तरयोगेऽप्यपादानत्वं भवत्येव। Please explain.

3. Where has the सूत्रम् 6-1-86 षत्वतुकोरसिद्धः been used in the verses?

4. Which सूत्रम् justifies the use of a third case affix in the form चरणैः used in the verses?

5. Which कृत् affix is used to form the feminine प्रातिपदिकम् ‘प्रजा’?

6. How would you say this in Sanskrit?
“The ego is born out of ignorance.”

Easy questions:

1. Where has the सूत्रम् 7-4-61 शर्पूर्वाः खयः been used in the verses?

2. Which सूत्रम् prescribes the वृद्धि: substitution in the form अकार्षीत्?

Categories: Sanskrit Grammar

Professors & More Vacancies - Bhagat Phool Singh Mahila Vishwavidyalaya - Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 19:01
History/Archeology preferably with knowledge of Sanskrit/Prakrit/Pali/Classical Tamil. Non-Teaching Posts... with knowledge of Sanskrit/Prakrit/Pali/Classical...
From FreshersLive - 07 Jul 2014 13:31:22 GMT - View all jobs
Categories: Other Language Links

त्रिंशत् (Thirty)

Learn Sanskrit - Mon, 07/07/2014 - 17:07

त्रिंशत् चत्वारिंशत् पञ्चाशत् इत्येषां सङ्ख्यावाचि-विशेषणतया प्रयुक्तानां तकारान्त-स्त्रीलिङ्गशब्दानां रूपाणि नित्यम् एकवचने एव भवन्ति। यथा त्रिंशत् वृक्षाः त्रिंशत् लताः त्रिंशत् पुष्पाणि।
रूपाणि सन्ति – त्रिंशत् त्रिंशतम् त्रिंशता त्रिंशते त्रिंशतः त्रिंशतः त्रिंशति
पृष्ठसङ्ख्या-८२ सरलसंस्कृतसरणिः – द्वितीयोऽन्तिमश्च भागः संस्कृतकार्यालयः श्रीअरविन्दाश्रमः पुदुच्चेरी।

२०१४-०७-०७ सोमवासरः (2014-07-07 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

Programme Coordinator/IT Asst./Technical Asst. - Health Department of Haryana - Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 15:54
Nursing. Registration with Nursing council. Hindi/ Sanskrit up to Matric standard Additional Qualification... preference. IV. Hindi/ Sanskrit upto Matric Standard...
From Freshersworld.com - 07 Jul 2014 10:24:08 GMT - View all jobs
Categories: Other Language Links

Assistant Director - Haryana PSC - Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 15:54
Qualification Salary 1 Assistant Director Ayurveda (i) Knowledge of Hindi/Sanskrit upto Matric standard. (ii) A degree in Ayurvedic system of Medicine from any...
From Freshersworld.com - 07 Jul 2014 10:24:07 GMT - View all jobs
Categories: Other Language Links

Technical Assistant - Health Department of Haryana - Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 15:52
BE (Computers)/ M.Sc. (IT)/ MCA II. Typing speed 40 wpm (English) III. Hindi/ Sanskrit upto Matric Standard Desirable : Knowledge of Hindi typing. Experience in...
From Freshersworld.com - 07 Jul 2014 10:22:48 GMT - View all jobs
Categories: Other Language Links

छान्दोग्योपनिषद (तृतीय प्रपाठक खण्ड हिंदी भावार्थ सहित)

ब्राह्मण उवाच - Mon, 07/07/2014 - 12:38
॥ त्रयोदशः खण्डः ॥
वेद का पालन करते हुए शुद्ध ह्रदय से परब्रह्म की उपासना के अंग स्वरुप पञ्च देव-द्वारपालों की उपासना करनी चाहिए। सबसे पहले पूर्व दिशा के द्वारपाल आदित्य की प्राण, तेज तथा अन्न के भोक्ता जानते हुए उपासक को उपासना करनी चाहिए।  (वराह उपनिषद में कहा गया है कि प्राण के देवता वायु, श्रवण इन्द्रिय के दिशा, नेत्रों के आदित्य, जिह्वा के वरुण, नासिका के अश्विनीकुमार, वाक् के अग्नि, हस्त के इंद्र, पाद के उपेन्द्र, पायु के यम, मन के देव चन्द्र, बुद्धि के ब्रह्मा, अहंकार के रूद्र, चित्त के क्षेत्रज और उपस्थ के देवता प्रजापति हैं)
अथ योऽस्य दक्षिणः सुषिः स व्यानस्तच्छ्रोत्रँ
स चन्द्रमास्तदेतच्छ्रीश्च यशश्चेत्युपासीत
श्रीमान्यशस्वी भवति य एवं वेद ॥ ३. १३. २ ॥
   इसके पश्चात वेदानुसार दक्षिण दिशा के द्वारपाल चन्द्रमा की व्यान, प्रकीर्ति, यश, तथा संपत्ति प्राप्त करने की इच्छा से उपासक को उपासना करनी चाहिए। 
अथ योऽस्य प्रत्यङ्सुषिः सोऽपानः
सा वाक्सोऽग्निस्तदेतद्ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यमित्युपासीत
ब्रह्मवर्चस्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥ ३. १३. ३ ॥
   तदन्तर वेद कहता है कि पश्चिम दिशा के द्वारपाल अग्निदेव की अपान, ब्रह्मवर्चस, तेज, तथा प्रचुर अन्न प्राप्त करने की इच्छा से उपासक को उपासना करनी चाहिए। 
अथ योऽस्योदङ्सुषिः स समानस्तन्मनः
स पर्जन्यस्तदेतत्कीर्तिश्च व्युष्टिश्चेत्युपासीत
कीर्तिमान्व्युष्टिमान्भवति य एवं वेद ॥ ३. १३. ४ ॥
   वेदों में जैसा कहा गया है कि इसके अनन्तर उत्तर दिशा के द्वारपाल मेघ है वही मन है, वही समान है।  उपासक को कीर्ति और विलक्षण कान्ति की देहयष्टि हेतु इनकी उपासना करनी चाहिए।   
अथ योऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदानः स वायुः
स आकाशस्तदेतदोजश्च महश्चेत्युपासीतौजस्वी
महस्वान्भवति य एवं वेद ॥ ३. १३. ५ ॥
जो उपासक वेद को जानते हुए ह्रदय के उर्ध्व द्वार उदान, वायु व आकाश देवता की उपासना करता है वह ओज व बल प्राप्त करता है और महान तेजस्वी हो जाता है। 
ते वा एते पञ्च ब्रह्मपुरुषाः स्वर्गस्य लोकस्य
द्वारपाः। स य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान्स्वर्गस्य
लोकस्य द्वारपान्वेदास्य कुले वीरो जायते प्रतिपद्यते
स्वर्गं लोकं य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान्स्वर्गस्य
लोकस्य द्वारपान्वेद ॥ ३. १३. ६ ॥
         भगवल्लोक के इन सभी ब्रह्मपुरुष देवों के गुणों को जानते हुए जो उपासक अपनी  उपासना करता है, उसके कुल में इन समस्त देवों के गुणों से युक्त संपन्न संतान उत्पन्न होती है, उपासक को प्ररब्रह्म के उस दिव्य लोक में स्थान प्राप्त होता है और वह आवागमन से मुक्त हो जाता है।
अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते विश्वतः पृष्ठेषु
सर्वतः पृष्ठेष्वनुत्तमेषूत्तमेषु लोकेष्विदं वाव
तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे ज्योतिः ॥ ३. १३. ७ ॥
     इस विश्व लोक के ऊपर जो द्युलोक है, उसके भी ऊपर परब्रह्म की अलौकिक तथा परमदिव्य ज्योति विद्यमान है। उसी परमात्मा के प्रकाश से यह सम्पूर्ण विश्व प्रकाशित है। इसी ज्योति स्वरुप के अंश से जीव के ह्रदय में जीवात्मा प्रकाशित होता है ।
तस्यैषा दृष्टिर्यत्रितदस्मिञ्छरीरे सँस्पर्शेनोष्णिमानं
विजानाति तस्यैषा श्रुतिर्यत्रैतत्कर्णावपिगृह्य निनदमिव
नदथुरिवाग्नेरिव ज्वलत उपशृणोति तदेतद्दृष्टं च
श्रुतं चेत्युपासीत चक्षुष्यः श्रुतो भवति य एवं वेद
य एवं वेद ॥ ३. १३. ८ ॥

इससे ही मनुष्य शरीर के स्पर्श से उष्णता को अनुभव करता है । यही जठराग्नि रुपी परमात्मा का दर्शन है। यही ज्ञान है। दोनों कानों को अँगूठे से बंद करके मनुष्य जो गर्जन व निनाद अथवा अग्नि के जलने की ध्वनि सुनता है, वह शरीर के भीतर उत्पन्न ध्वनि साक्षात् ब्रह्म के शब्द ही हैं। इस प्रकार मनुष्य आत्म साक्षात्कार करते हुए परमात्मा की उपासना करे। यही वेद है, यही वेदों के उपदेश हैं जो ब्रह्म की निश्चितता को सिद्ध करते हैं।  
॥ इति त्रयोदशः खण्डः ॥

Categories: Stotra - Pooja

Proposal: Community-editable metre database

sanskrit-programmers - Mon, 07/07/2014 - 12:15
Dear all, In the process of working on the metre recognizer at http://sanskritmetres.appspot.com, some things I've found. * Apart from the very common metres, there is a lot of divergence between different sources on the names of metres: - Different sources have different names for the same pattern. Some
Categories: Sanskrit Groups

अकाले कृत्यमारब्धं कर्तुर्नार्थाय कल्प&...

अकाले कृत्यमारब्धं कर्तुर्नार्थाय कल्पते ।
तदेव काले आरब्धं महतेऽर्थाय कल्पते ॥

बेमौके पर किया गया काम करने वाले के लिए लाभदायक नहीं होता; व्ही काम यदि उपयुक्त समय पर किया जाय तो महान अर्थ पर साधक बन जाता है । शान्तिपर्व, १३८/९५
Categories: Social Network Pages

Re: छन्दोनाममूलम् [and update on sanskritmetres.appspot.com]

sanskrit-programmers - Mon, 07/07/2014 - 11:04
2014-07-06 23:22 GMT+05:30 विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki) < vishvas...@gmail.com>: > मम कौतूहलमत्र वर्तते - कुतः प्राप्नोः छन्दोनामानि? किञ्च > http://sanskrit.sai.uni-heidelberg.de/Chanda/HTML/list_all.html इत्यत्र > अश्वधाटीति न दृश्यते। अन्यस्मात् स्रोतसः प्रात्प्तञ्चेत् कथय, येन तदुपयोगो >
Categories: Sanskrit Groups

&#x935;&#x93f;&#x915;&#x94d;&#x930;&#x92e; &#x938;&#x902;&#x935;&#x924; 2071, &#x935;&#x930;&#x94d;&#x937;&#x93e; &#x90b;&#x924;&#x941;, &#x938;&#x942;&#x930;&#x94d;&#x92f; &#x926;&#x915;&#x94d;&#x937;&#x93f;&#x923;&#x93e;&#x92f;&#x928;&#x947;, &#x906;...

Sanskrit's (FB) Wall - Mon, 07/07/2014 - 09:14
विक्रम संवत 2071, वर्षा ऋतु, सूर्य दक्षिणायने, आषाढ़ मास, शुक्ल पक्ष, सूर्य मिथुन राश्यां

http://scontent-a.xx.fbcdn.net/hphotos-xpa1/t1.0-9/p100x100/10492148_290786984426534_5388375162369058168_n.jpg

Pt. Baijnath Panchang

Pt. Baijnath Panchang के अनुसार इस सप्ताह के दिनों में व्रत/ त्यौहार/ पर्वविक्रम संवत 2071, वर्षा ऋतु, सूर्य दक्षिणायने, आषाढ़ मास, शुक्ल पक्ष, सूर्य मिथुन राश्यां :चन्द्रमा कन्या राश्यांSun, Jul 6, 2014 (सूर्योदय 5:28:21 AM) #आषाढ़_शुक्ल_अष्टमी 5:59:03 AM तक, चित्रा नक्षत्र Mon, Jul 7, 2:57:16 AM AM तक- भड़ली नवमी (भड़रिया नौमी)चन्द्रमा तुला राश्यांMon, Jul 7, 2014 (सूर्योदय 5:28:45 AM) #आषाढ़_शुक्ल_नवमी 6:24:05 AM तक, स्वाति नक्षत्र Tue, Jul 8, 3:29:22 AM तक- गुप्त नवरात्र पूर्ण, जगन्नाथपुरी पुनर्यात्राTue, Jul 8, 2014 (सूर्योदय 5:29:10 AM) #आषाढ़_शुक्ल_दशमी 5:57:42 AM तक, विशाखा नक्षत्र Wed, Jul 9, 3:06:07 AM तक– देवशयानी एकादशी व्रत (स्मार्त/ निम्बार्क)#आषाढ़_शुक्ल_एकादशी तिथि क्षयचन्द्रमा वृश्चिक राश्यांWed, Jul 9, 2014 (सूर्योदय 5:29:36 AM) #आषाढ़_शुक्ल_द्वादशी Thu, Jul 10, 2014, 3:21:49 AM तक, अनुराधा नक्षत्र Thu, Jul 10, 1:49:12 AM तक– Thu, Jul 10, 2014 (सूर्योदय 5:30:02 AM) #आषाढ़_शुक्ल_त्रयोदशी 11:46:23 PM तक, ज्येष्ठा नक्षत्र 11:11:25 PM तक- प्रदोष व्रत,चंद्रमा धनु राश्यांFri, Jul 11, 2014 (सूर्योदय 5:30:29 AM) #आषाढ़_शुक्ल_चतुर्दशी 8:29:42 PM तक, मूल नक्षत्र 8:44:44 PM तक- पूर्णिमा व्रतSat, Jul 12, 2014 (सूर्योदय 5:30:56 AM) #आषाढ़_पूर्णिमा 4:53:09 PM तक, पूर्वाषाढ़ नक्षत्र 5:57:37 PM तक- गुरुपूर्णिमा पर्व, व्यास पीठ पूजा, स्नान-दान की पूर्णिमा
Categories: Social Network Pages

Government of Haryana job openings for 9 Accounts Officers at Haryana Urban Development Authority - Haryana Urban Development Authority - Haryana

Sanskrit Jobs - Mon, 07/07/2014 - 08:47
Associate member of the Institute of Chartered Accountants of India Hindi/Sanskrit up to Matriculation standard or Higher Education Detailed eligibility...
From Indiastudychannel.com - 07 Jul 2014 03:17:43 GMT - View all jobs
Categories: Other Language Links

छन्दोनाममूलम्

sanskrit-programmers - Sun, 07/06/2014 - 23:23
आत्मीय, तव यन्त्रेण एवमभिज्ञापितोऽस्मि - Reading as Aśvadhāṭī (Sitastavakaḥ) (अश्वधाटी (सितस्तवकः)): proṣṭhīśavigraha suniṣṭhīvanoddhata viśiṣṭāmbucārijaladhe koṣṭhāntarāhitaviceṣṭāgamaugha parameṣṭhīḍita tvamavamām preṣṭhārkasūnumanuceṣṭhārthamātmavidatīṣṭo yugāntasamaye stheṣṭhātmaśṛṅgadhṛtakāṣṭh
Categories: Sanskrit Groups

Guest Faculty (Sanskrit) job vacancy at University of Hyderabad - University of Hyderabad - Hyderabad, Andhra Pradesh

Sanskrit Jobs - Sun, 07/06/2014 - 20:46
Guest Faculty (Sanskrit) job vacancy at University of... candidates for the recruitment of Guest Faculty (Sanskrit) posts in Hyderabad, Telangana. Number of posts...
From Indiastudychannel.com - 06 Jul 2014 15:16:04 GMT - View all Hyderabad jobs
Categories: Other Language Links

Pages

Subscribe to Sanskrit Central aggregator