Learning Sanskrit

रक्षाबन्धनम् (Rakhi)

Learn Sanskrit - Mon, 08/07/2017 - 16:48

अद्य सायङ्काले अहं मम भार्यया सह तस्याः भ्रातुः गृहम् अगच्छम्। मम भार्यया स्वभ्रातरं रक्षाबन्धनं कृतम्। बन्धनं परं अस्माभिः भोजनं कृतम्। गृहं प्रत्यागम्य इदानीम् अहम् अवकरः विषये Four Corners इति दूरदर्शनकार्यक्रमं पश्यामि।

२०१७-०८-०७ सोमवासरः (2017-08-07 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

कार्यं कृतम् (Did work)

Learn Sanskrit - Sun, 08/06/2017 - 16:36

अद्य मन्दिरे शङ्करपूजा आसीत्। शतशिवलिङ्गानि कल्पितानि पूजीतानि च। किन्तु मया किञ्चित् कार्यं कर्तव्यं तस्मात् अहं पूजायां भागं न अगृह्णाम्। मनसि खेदः अस्ति।

२०१७-०८-०६ रविवासरः (2017-08-06 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

क्त्वा इति सप्तमः प्रत्ययः (The seventh suffix ktvaa)

Learn Sanskrit - Sat, 08/05/2017 - 08:03

सौम्यामहाभागा संस्कृतवाक्यरचना-कृदन्ताः इति पाठ्यक्रमं पाठयति – http://www.sanskritfromhome.in/course/krdantas। तस्मिन् क्रमे तया षड्प्रत्ययाः पाठिताः। ते प्रत्ययाः सन्ति ल्युट्-अनीयर्-ण्वुल्-तुमुन्-तव्य-तृच् इति। यथा पठनम्, पठनीयम्, पाठकः, पठितुम्, पठितव्यम्, पठिता/पठित्री इति। अद्य सप्तदशे पाठे सा क्त्वा-प्रत्ययस्य पाठम् आरभत। सा क्त्वा-प्रत्ययस्य मनोहराणि उदाहराणि रामायणात् अददात्। तस्याः वर्गे व्याकरण-अध्यात्मयोः पाठः मिथः भवति।

२०१७-०८-०५ शनिवासरः (2017-08-05 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

वर्षति (Rains)

Learn Sanskrit - Fri, 08/04/2017 - 07:12

यदा अहं भारतवर्षे आसं तदा तत्र जलं वर्षति किन्तु अत्र केन्बरानगरे न वर्षति। यावत् अहम् अत्र आगच्छम् तावत् अत्र अनवरतं जलं वर्षति। भारते ग्रीष्मकालः अस्ति तस्मात् तत्र घर्मः बाधते किन्तु अत्र शीतकालः अस्ति तस्मात् वर्षया सह शैत्यं बाधते।

२०१७-०८-०४ शुक्रवासरः (2017-08-04 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

अपि अयं पण्डितः? (Is this a Pundit)

Learn Sanskrit - Thu, 08/03/2017 - 15:54

अद्य एकस्य पण्डितस्य लेखः समाचारपत्रे प्रकाशितः http://indianexpress.com/article/opinion/columns/nitish-kumar-bihar-jdu-bjp-alliance-lalu-prasad-yadav-corruption-4779525/। लेखकः अस्ति मान्यवरः Ashutosh Varshney, Director, Centre for Contemporary South Asia, Sol Goldman Professor of International Studies and the Social Sciences, Watson Institute for International and Public Affairs, Brown University, USA.
मान्यवरः लिखति भारतस्य राजनितौ एका समस्या अस्ति that ideology has ceased to matter in Indian politics इति। तत् परं सः तस्याः समस्याः समाधनम् अपि ददाति। सः महान् पण्डितः अस्ति। बहुप्रचलितानि समाचारपत्राणि तस्य लेखान् प्रकाशयन्ति। सः एकस्मिन् विश्वविद्यालये निर्देशकपदे आरूढः अपि अस्ति। सः खलु महान् पण्डितः अस्ति इति अस्माभिः मन्तव्यम्।
पश्यतु तस्य पण्डितस्य समाधानम् – In the short run, this problem can be overcome only if the Opposition can credibly demonstrate that the BJP, too, is corrupt.
सः न कथयति काङ्ग्रेसदलेन भ्रष्टाचारः न कर्तव्यः। सः न कथयति लालूप्रसादेन भ्रष्टाचारः न कर्तव्यः। सः न काम् अपि सकारात्मकनितिं दर्शयति। स्मर्तव्यं सः आदर्शस्य अभावम् अस्ति इति परिदेवनं करोति। पश्यतु सः कीदृशम् आदर्शं स्थापयति। तस्य आदर्शः अस्ति विपक्षस्य निन्दा एव कर्तव्या किन्तु स्वस्य भ्रष्टाचारं न त्यक्तव्यम् इति।
चिन्तनीयम् अस्ति यदि अमेरिकादेशे एतादृशाः पण्डिताः सन्ति एतादृशाः परामर्शदातारः सन्ति तर्हि अपण्डितः कीदृशः भवेत् इति।

२०१७-०८-०३ गुरुवासरः (2017-08-03 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

क्रमादेशः कल्पितः (Created a program)

Learn Sanskrit - Wed, 08/02/2017 - 18:01

विद्युत-ऊर्जा-उत्पादन-यन्त्रस्य कर्षण-नियन्त्रणाय (voltage control) मया अद्य एकः क्रमादेशः कल्पितः।

२०१७-०८-०२ बुधवासरः (2017-08-02 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

शरदयादवः लालायति (Sharada Yadav is Salivating)

Learn Sanskrit - Tue, 08/01/2017 - 13:38

आङ्ग्लदेशस्य राज्ञीम् निकषा किमपि राजबलं नास्ति ततः अपि सा राजते। कथम् एतत्? सा कौटिल्येन जनान् चीत्वा पुरस्करोति। सा यस्मात् जनान् चिनोति यस्मात् पुरस्करोति च तस्मात् ये जनाः पुरस्कारं न प्राप्नुवन्ति ते सदैव पुरस्कारस्य अभिलाषां धारयन्ति। ये जनाः पुरस्कारम् अप्राप्नुवन् ते सदैव राज्ञ्याः गुणान् स्तुवन्ति यतो हि राज्ञ्याः प्रकाशात् ते अपि भान्ति। अस्मात् कौटिल्यात् सा अद्यापि विराजते।

तथैव सोनियामहाभागा अपि विराजते। शरदयादवाय नितीश-भाजप-दलयोः प्रणयः न रोचते। कथम्? अस्मिन् भाचित्रे पश्यतु कस्मात् शरदवर्यः आत्मानं सोनियामाहाभागया सह उपविश्य धन्यं मन्यते इति। इदम् अद्य मया लब्धं भविष्यकाले किं प्राप्स्यामि इति सः स्वप्नं पश्यति लालायति च। सः सोनिया-राहुलाभ्यां वशीकृतः। सः किमपि अन्यं न पश्यति। यदा सः स्वप्नात् जागरिष्यति तदा सः ज्ञास्यति न तत्र सोनियामहाभागा न तत्र राहुलः केवलः वराकः शरदः।

२०१७-०८-०१ मङ्गलवासरः (2017-08-01 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

किरातार्जुनीयम् प्रथमः सर्गः – अन्तर्जालशिक्षा

Learn Sanskrit - Sun, 07/30/2017 - 08:40

व्योमसंस्कृतपाठशालायाः जालपृष्ठे किरातार्जुनीयकाव्यस्य प्रथमसर्गस्य अन्तर्जालपाठाः उपलब्धाः । सम्प्रति तमिळभाषामाध्यमेन इमं महाकाव्यमध्येतुं शक्नुवन्ति तमिळभाषिणः। अध्यापिका विशालाक्षीवर्या अस्मै परोपकाराय अस्माकं धन्यवादानि पूर्णरूपेण अर्हतीति नात्र संशयः ।
http://www.sanskritfromhome.in/course/kiratarjuniyam-sarga1

२०१७-०७-२९ शनिवासरः (2017-07-29 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

दूरदर्शनयन्त्रं परिवर्तितम् (Changed the TV)

Learn Sanskrit - Sun, 07/23/2017 - 06:46

ह्यः वयम् अस्माकं वडोदरानगरस्य गृहे यत् दूरदर्शनयन्त्रम् आसीत् तस्य स्थाने नूतनं यन्त्रम् अक्रीणीम। किन्तु यन्त्रस्य स्थापना विलम्बेन अभवत् तस्मात् अहं दूरदर्शनेन प्रसारितं वार्तावली इति कार्यक्रमं तस्मिन् यन्त्रे द्रष्टुं न अशक्नवम्।

२०१७-०७-२३ रविवासरः (2017-07-23 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

कृदन्ताः (krt suffixes)

Learn Sanskrit - Sat, 07/22/2017 - 08:27

सौम्यावर्या संस्कृतवाक्यरचना-कृदन्ताः (http://www.sanskritfromhome.in/course/krdantas) इति पाठ्यक्रमम् अध्यापयति। पाठः शनिवासरे प्रातः सार्धपञ्चवादने प्रवर्तते। यदा अहं केन्बरानगरे अस्मि तदा अयं कालः मह्यम् अतीव अनुकूलः अस्ति यतो हि तत्र प्रातः दशवादनं वा एकादशवादनम् इति कालः भवति। अद्य अहं वडोदरानगरे अस्मि तस्मात् प्रातः सार्धपञ्चवादने कक्षायाम् आगच्छम्। अद्य मया ज्ञातं कथं सार्धपञ्चवादनं इति कष्टप्रदः कालः अस्ति। सौम्यावर्या न केवलं सार्धपञ्चवादने पाठम् आरभते किन्तु तस्य कालस्य पूर्वम् एव पाठम् अपि सज्जीकरोति। सा खलु धन्यवादार्हा अस्ति।

२०१७-०७-२२ शनिवासरः (2017-07-22 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

औस्ट्रेलियावृन्दं पराजितम् (Australia Defeated)

Learn Sanskrit - Fri, 07/21/2017 - 10:44

ह्यः भारतीयमहिलाफालकवृन्देन औस्ट्रेलियावृन्दं पराजितम्। मया पराजयाय शोचितव्यं अथवा जयाय हर्षितव्यम् इति न जानामि। यदा काश्चन् भारतीयनागरिकाः पाकिस्तानदेशेन भारतस्य पराजयम् आमनयन्ते तदा वयं तेभ्यः क्रुध्यामः। तस्मात् चिन्तयामि हर्षितव्यम् अथवा शोचितव्यम्।

२०१७-०७-२१ शुक्रवासरः (2017-07-21 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

गीतामाध्यमेन संस्कृतम्

Learn Sanskrit - Fri, 07/21/2017 - 02:56

मम सहपाठीचरः शङ्करवर्यः गतत्रयवर्षेभ्यः भगवद्गीतां   शाङ्करसम्प्रदायप्रवेशव्याख्यामाध्यमेन पाठयति । सः सदैव माम् पृच्छति स्म – छात्राः कथं गीतापठनार्थं संस्कृतशिक्षां प्राप्नुवन्ति? अपि तदर्थं कोऽपि पुस्तकोऽस्ति?

ये हिन्दीभाषां न जानन्ति तेभ्यः प्रयोजनीयं पुस्तकमेकं मया दृष्टः।  अस्मिन् पुस्तके सर्वे दृष्टान्ताः गीतायाः हितोपदेशाद्वा उद्धृताः। अत्र पश्यतु –

http://amzn.to/2uf3e7I

२०१७-०७-२० गुरुवासरः (2017-07-20 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

रामनाथः (Ramnath)

Learn Sanskrit - Thu, 07/20/2017 - 23:17

रामनाथः अद्य भारतस्य राष्ट्रपतिः वृत्तः। सः प्रत्याशितेभ्यः मतेभ्यः अधिकानि मतानि लब्धवान्। अहं तस्य निर्वाचनाय प्रसन्नः अस्मि।

२०१७-०७-२० गुरुवासरः (2017-07-20 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

भोजनम् (Lunch)

Learn Sanskrit - Wed, 07/19/2017 - 23:01

अद्य अहं मम भार्यायाः मातृस्वसुः गृहं भोजनाय अगच्छत्। सा अतिस्वादूनि भोजनानि अपचत्। खादित्वा अहम् आनन्दम् अन्वभवम्।

(2017-07-19 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

अध्येतव्यम् (Should study)

Learn Sanskrit - Tue, 07/18/2017 - 11:02

मया संस्कृतं नित्यम् अध्येतव्यम्। अस्मिन् वृत्तपत्रे नित्यं किञ्चित् लेखितव्यं च। गतेभ्यः केभ्यश्चित् मासेभ्यः प्रभृति अहं व्यापृतः आसम्। आशासे अस्मात् दिनात् परं लेखिष्यामि।

२०१७-०७-१२ बुधवासरः (2017-07-12 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

बिडाले गते क्रीडन्ति मूषकाः (When the cat's away, the mice will play)

Learn Sanskrit - Tue, 07/18/2017 - 02:55

गतशुक्रवासरे पोटावर्यः फ़्रान्सदेशे टूलूसनगर्यां पर्यटनं कुर्वन् मया सह सेलसंभाषणं अकुर्वत् । तदनन्तरं बेल्जियम्देशे ब्रसल्सनगरात् मम सेल् उपकरणे एक: मिस्डकाल्संदेशोऽपि तेन प्रेषितः। तद्पश्चाद् मुम्बई उड्डयनकेन्द्रात् देवानाम्प्रियं पुनरेकं वारं तेनाहं स्मृतवान् । अधुना बरोडानगरे स्व मात्रा सार्धं क्वचिद् कालं अत्र विरमति इत्यपि श्रूयते । एवं सति इदं वृत्तपत्रमपि इन्दुरहिततारागणमिव दृश्यते । अतः अहमद्य लिखामि।

२०१७-०७-१७ सोमवासरः (2017-07-17 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

The Long and Short of Dr. Manjul Bhargava

संस्कृत - Tue, 06/13/2017 - 20:47

The Sanskrit Corner

The Long and Short of Dr. Manjul Bhargava

A while ago Princeton University Professor and Field Medal winner Dr. Manjul Bhargava gave an enthralling lecture at the Madras Music Academy on the relation between mathematics and music.  This presentation revolved around the rhythms of ancient Indian poetry, music and the math behind them as expounded in various treatises such as the Nātyashāstra and the Sangeetha Ratnakara.  He explained how even fundamental concepts in math could be understood in terms of poetry and rhythm thus demonstrating that the subtle yet vital connection between the poetry, the performing arts and mathematics.

At the start of the lecture, Dr. Bhargava posed the following question:

What are the possible ways you could fill up 8 beats with a combination of short (1 beat) and long syllables (2 beats)? 

Here are some valid possibilities, n being the number of beats:

n= 1:                1

n=…

View original post 1,761 more words


Categories: Learning Sanskrit

यावान् तावान् (As much, that much)

Learn Sanskrit - Mon, 05/29/2017 - 16:26

यावन्तः जनाः नगरे सन्ति तावन्तः सर्वे अत्र समागताः इति मे प्रतिभाति।
यावत् परिमितम् अन्नम् अस्ति तावत् अत्र आनयतु।
अद्य यावान् शीतः अस्ति तावान् मया पूर्वं न दृष्टः।
सः यावतीं प्रीतिं स्वमातरि धरति तावतीं कोऽपि न धरति।

कृपया पश्यतु – https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1488581417823871&id=298160286865996&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22O%22%7D

२०१७-०५-२९ सोमवासरः (2017-05-29 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

कितवः (A cunning man)

Learn Sanskrit - Sun, 05/28/2017 - 07:09

कस्यैष आत्मनीनो हताशः कितवः। (To whom can this cunning wretch attach himself?)
इदं वाक्यं अरविन्दकेजरीवालं लक्षीकरोति इति मे प्रतिभाति। वस्तुतः इदं वाक्यं कालिदासविरचिते मालविकाग्निमित्रे नाटके अस्ति किन्तु केजरीवालस्य वर्णनं करोति।

२०१७-०५-२८ रविवासरः (2017-05-28 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

Pages

Subscribe to Sanskrit Central aggregator - Learning Sanskrit