Learning Sanskrit

क्ष्वेडः (Poison)

Learn Sanskrit - Tue, 01/10/2017 - 10:53

गुणदोषौ बुधोः गृह्णन्निदुक्ष्वेडाविवेश्वरः।
शिरसा श्लाघते पूर्वं परं कण्ठे नियच्छति॥
गृह्णन् holding इन्दुक्ष्वेडौ moon and poison इव इश्वरः। श्लाघते praise नियच्छति holds back।
The wise person accepts both qualities and faults like God (Shankara) holds moon and poision, praising the qualities with the head (nod of the head or holding it on the head) and holds back the faults (posion) in the throat.

२०१७-०१-१० मङ्गलवासरः (2017-01-10 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

चितवान् (Gathered or Selected?)

Learn Sanskrit - Mon, 01/09/2017 - 05:01
चितवान् इति पदम् DDNewsसंस्कृतवार्तायाम् प्रायः उपयुक्तम् अस्ति। मन्ये तस्य उपयोगः ते chosen or selected इति अर्थे कुर्वन्ति। मम बोधम् अस्ति ची धातुः collect or gather इति अर्थे अस्ति। कृपया व्याख्यापयतु। २०१७-०१-०९ सोमवासरः (2017-01-09 Monday)
Categories: Learning Sanskrit

केन्बरानगरं प्रत्यागच्छाव (Returned to Canberra)

Learn Sanskrit - Sun, 01/08/2017 - 01:50

अद्य प्रातः सार्धदशवादने न्यूकासलतः निर्गम्य द्वादशवादने सिडनीनगरम् आगतम्। दिव्यांशुः ज्वलिता च सिडानीनगरे अविरमताम्। अस्माकं यानं दिव्यांशुः सिडनीनगरे एव अरक्षत् अहं मम भार्यया सह सर्वयानेन केन्बरानगरं प्रत्यागच्छं यत्र शुचिता आवयोः स्वयानेन गृहं नेतुम् आगच्छत्। यावत् सा आवयोः अपश्यत् तावत् सा आवयोः स्वयानस्य कुञ्चिकाम् अददात् अकथयत् च भवन्तौ गृहं गच्छताम् अहं मम मित्रेभिः सह मिलित्वा किञ्चित् कालपरं गृहम् आगमिष्यामि इति।

२०१७-०१-०८ रविवासरः (2017-01-08 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

केव्ससमुद्रतीरे नोबीस्-हेड च (Caves Beach and Nobby’s Head)

Learn Sanskrit - Sat, 01/07/2017 - 16:24

प्रातःकाले अस्माकं केशकर्तनम् अभवत्। प्रथमे दिव्यांशुः अकथयत् येनकेनप्रकारेण अद्य मम केशकर्तनं भवितव्यम् इति तत् परं ज्वलीता तेन सह सलग्ना तत् परं अहम्। यावत् मम केशकर्तनं भवति तावत् मम भार्या अपि केशकर्तने संलग्ना।
मध्याह्ने वयं केव्ससमुद्रतीरे अगच्छाम। सायंकाले एक मलेशियादेशीयभोजनालये भोजनम् अकुर्म। रात्रौ नोबीस्-हेड इति समुद्रतीरे अगच्छाम तत्र होरापर्यन्तम् अभ्रमाम च। रात्रौ द्वादशवादने भाटकवासं प्रत्यागच्छाम।

२०१७-०१-०७ शनिवासरः (2017-01-07 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

रेडहेड नाम समुद्रतीरे (On Redhead Beach)

Learn Sanskrit - Fri, 01/06/2017 - 05:00

अद्य वयं रेडहेड नाम न्यूकासलनगरस्य समुद्रतीरे दिवसम् अक्षपयाम। तत्र एव मध्याह्नस्य भोजनम् अखादाम मध्याह्नस्य निद्रायाः आनन्दम् अपि तत्र एव असेवामहि। रात्रौ श्यामदेशीयं भोजनं च अखादाम।
अद्य कक्षस्य कुञ्चिका मध्याह्ने मम ऊरुकस्य गुहात् पतिता दिष्टया याने एव पतिता। सायङ्काले वयं कक्षस्य कुञ्चिकां तालकं लगितस्य कक्षस्य अभ्यन्तरे एव व्यस्मराम। दिष्टया अनयोः कक्षयोः प्रबन्धकः अस्मिन् एव भवने निवसति तस्मात् सः झटिति आगम्य कक्षम् उद्घाटितम्।

२०१७-०१-०६ शुक्रवासरः (2017-01-06 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

न्यूकासलनगरम् आगच्छाम (Arrived in Newcastle)

Learn Sanskrit - Thu, 01/05/2017 - 03:55

अद्य वयं केन्बरानगरतः न्यूकासलनगरम् आगच्छाम। अहं मम भार्या मीतामहाभागा अवयोः पुत्रः दिव्यांशुः च केन्बरानगरतः एकसार्थम् आसन्। अवयोः कन्या ज्वलिता सिडनीनगरे अस्माकं सार्थम् आगच्छत्। वयं सायंकाले सार्धत्रिवादने न्यूकासलनगरं प्राप्तवन्तः।

२०१७-०१-०५ गुरुवासरः (2017-01-05 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

वार्तावली (Vaartavali)

Learn Sanskrit - Wed, 01/04/2017 - 16:23

अद्य मया ३१दिसेम्बर२०१६तिथौ प्रसारितः वार्तावलीकार्यक्रमः दृष्टः। भवान् अपि पश्यतु।

बालीद्विपपर्यटकाः यथा रामायणस्य अनुपमानन्दरसम् आसेवन्ते तथा वयम् अपि वार्तावल्याः अनुपमानन्दरसम् आसेवामहे। यस्मात् अभिनवगुप्तस्य चिन्तनं निर्बाधम् आसीत् तस्मात् वार्तावलीं दृष्ट्वा अस्माकम् अपि आनन्दः निर्बाधः अस्ति।

कार्याक्रमस्य सर्वाणि अङ्गानि उत्तमानि सन्ति। आनन्दस्य वर्णनं कर्तुं न शक्नोमि।

अयं कार्यक्रमः सोपानम् अनुसोपानं आरोहति। मन्ये गतवर्षस्य अन्तिमे दिवसे अन्तिमे सोपाने अतिष्ठत् पूर्णतां प्राप्तं च।

अस्मिन् वर्षे किञ्चित् नूतनं कर्तव्यम्। अन्यानि सोपानानि आरोढव्यानि। गीतस्पर्धा अतीवलोकप्रिया अस्ति अहम् इच्छे तया सह मौलिकसंस्कृतगीतस्पर्धा अपि भवेत् इति।

ये अपि अस्य कार्यक्रमस्य आयोजकाः सन्ति तान् सर्वान् सहकर्मिणः अस्माकं वर्धापनम्।

 

२०१७-०१-०४ बुधवासरः (2017-01-04 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

अवकाशः अवसितः (Holidays are over)

Learn Sanskrit - Tue, 01/03/2017 - 16:33

यस्य अवकाशकालस्य समग्रवर्षे प्रतीक्षा भवति सः अवकाशकालः अवसितः। अद्य अहं कार्यालयम् प्रत्यागच्छम्। प्रायः नूतनवर्षस्य कार्यकालस्य प्रथमे दिवसे कतिपयाः सहकर्मिणः एव आगच्छन्ति किन्तु अद्य नैके सहकर्मिणः कार्यालये आसन्। किन्तु कार्यालये दुग्धं नासीत् तस्मात् चायपानं विना एव अखिलदिवसम् अक्षपयम्।

२०१७-०१-०३ मङ्गलवासरः (2017-01-03 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

शून्यतमः श्लोकः (zeroth shloka)

Learn Sanskrit - Mon, 01/02/2017 - 16:15

अर्जुन उवाच
प्रकृत्तिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च।
एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव॥गीता १३.०॥
क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगः नाम त्रयोदशे अध्याये अयं श्लोकः सर्वेषु गीताप्रकाशनेषु न अस्ति। यस्मिन् संस्करणे अयं श्लोकः अस्ति तत्र अस्य श्लोकस्य क्रमसङ्ख्या शून्या एव अस्ति। अनेन श्लोकेन सह गीतायाः श्लोकसङ्ख्या एकाधिकसप्तशतम् (७०१) अस्ति किन्तु जनः सङ्ख्या सप्तशतं (७००) भवेत् इति वाञ्छति तस्मात् मन्ये अस्य श्लोकस्य सङ्ख्या शून्या अस्ति।

२०१७-०१-०२ सोमवासरः (2017-01-02 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

न भारतीयो नववत्सरोSयं तथापि सर्वस्य शिवप्रद स्यात् ।…

Learn Sanskrit - Mon, 01/02/2017 - 06:39

न भारतीयो नववत्सरोSयं
तथापि सर्वस्य शिवप्रद: स्यात् ।
यतो धरित्री निखिलैव माता
तत: कुटुम्बायितमेव विश्वम् ।।

मम मित्रेण प्रेषितः अयं श्लोकः अग्रे प्रेष्यते।


Categories: Learning Sanskrit

नूतनवर्षस्य अभिनन्दनानि (Greetings for the New Year)

Learn Sanskrit - Sun, 01/01/2017 - 04:27

ख्रिस्ताब्दस्य सप्तदशाधिकद्विसहस्रतमः वर्षः आरब्धः अस्ति। नूतनवर्षस्य भवद्भ्यः सर्वेभ्यः मम अभिनन्दनानि।
सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयाः।
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु न कश्चिद् दुःखभाग् भवेत्॥

२०१७-०१-०१ रविवासरः (2017-01-01 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

अखिलेशः नाम नाटकम् भीमः च (A drama called Akhilesh & BHIM)

Learn Sanskrit - Sat, 12/31/2016 - 08:36

अद्य मोदिना भीमः इति यन्त्रं लोकाय समर्पितम्। तत् ज्ञात्वा हृष्यामि।

मोदी कथयति निराशावादिभ्यः मां निकषा का अपि ओषधिः नास्ति किन्तु आशावादिभ्यः मां सकाशे नैके विचाराः सन्ति।

समाचाराः सन्ति उत्तरप्रदेशे अखिलेशमुलायमयोः मध्ये कलहः भवति इति। मुलायमसिंहयादवेन स्वपुत्रः अखिलेशः सपादलात् षड्वर्षेभ्यः निष्कासितः। कथं कोऽपि जनः भ्रातुः पक्षं धरेत् न तु स्वपुत्रस्य इति अहम् अवगन्तुं न शक्नोमि। मन्ये अयं कलहः अखिलेशस्य सपादले प्रभुत्वं स्थापनाय भवति। तत्वतः अयं कलहः नास्ति किन्तु एकं नाटकम् अस्ति यस्मिन् नाटके अखिलेशः सर्वान् पराजित्य दलस्य मूर्धनि स्थास्यति। इदं नाटकं तु लोकदर्शनाय तस्मै अखिलेशाय मुलायमविरचिता अग्निपरीक्षा अस्ति। अस्मिन् नाटके सः अखिलेशः स्वपितृव्यं पराजेष्यति इति पूर्वमेव लिखितम् अस्ति।

२०१६-१२-३१ शनिवासरः (2016-12-31 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

ओस्ट्रेलियादेशेन पराजितः (Australia won)

Learn Sanskrit - Fri, 12/30/2016 - 14:11

पाकिस्तान-ओस्ट्रेलियादेशयोः मध्ये अत्र ओस्ट्रेलियादेशे फालका-स्पर्धा-शृङ्खला इदानीं प्रवर्तते। अस्यां शृङ्खलायाम् अद्य द्वितीयं खेलं समाप्तम्। प्रथमे खेले ओस्ट्रेलियादेशेन पाकिस्तानदेशः प्राजितः। अद्य द्वितीये खेले अपि ओस्ट्रेलियादेशः जितः। मध्याह्ने अहम् अमन्ये इदं खेलम् अनिर्णितम् एव भविष्यति इति किन्तु पाकिस्तान-फालका-वृन्देन मम मतम् अलीकीकृतम्।

२०१६-१२-३० शुक्रवासरः (2016-12-30 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

प्रोञ्छति (Wipes)

Learn Sanskrit - Thu, 12/29/2016 - 04:38

श्रीचारुदत्तशास्त्रिविरचिते उपसर्गार्थचन्द्रिका इति पुस्तके षष्ठे पृष्ठे अस्ति –
उञ्छ् (उछि उञ्छे)। उञ्छः कणश आदानमिति वैजयन्त्यां यादवः। लिखितमपि ललाटे प्रोञ्छितुं कः समर्थः (हित. १।२१)। प्रमार्जितुमित्यर्थः।
अहं पटलं प्रोञ्छामि। I wipe the table.
अहं अङ्गोञ्छेन मम गात्रं प्रोञ्छामि।

२०१६-१२-२९ गुरुवासरः (2016-12-29 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

श्राम्यति (tires out)

Learn Sanskrit - Wed, 12/28/2016 - 06:18

श्रमुँ तपसि खेदे च दिवादिगणीयः परस्मैपदी सेट् धातुः अस्ति।
अहं श्राम्यामि। I am tired. शमादिः – शमामष्टानां दीर्घः श्यनि (७.३.७४)
इदं सुभाषितम् अस्ति –
नाधीतेऽत्र जनो यदि कश्चिद्धीते/कश्चिधिते/कश्चिदधीते शते सहस्रे वा।
दुस्तर्केषु श्राम्यति दूरीकुरुते श्रुतिस्मृतिसुतर्कान्॥
अस्मिन् सुभाषिते न जानामि कश्चिद्धीते वा कश्चिधिते वा कश्चिदधीते वा शुद्धरूपमस्ति। जालपत्रे कश्चिद्धिते कश्चिधिते इति रुपे दृश्येते। यदि जानाति तर्हि शुद्धरूपं सूचयतु। अपि धीते इति साधुपदम् अस्ति?

२०१६-१२-२८ बुधवासरः (2016-12-28 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

शमुँ उपशमने (sham – to be quiet, calm, satisfied or contended)

Learn Sanskrit - Tue, 12/27/2016 - 16:23

शमुँ उपशमने दिवादिगणीयः परस्मैपदी सेट् धातुः अस्ति।
अहं शाम्यामि। I am quiet. शमादिः – शमामष्टानां दीर्घः श्यनि (७.३.७४)
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते॥
हविषा – by the offering (like ghee) – हविस् + टा = हविषा – तृतीयाविभक्तिः एकवचनम्।
न जातु – never ever
कृष्णवर्त्मा इव – like the fire

२०१६-१२-२७ मङ्गलवासरः (2016-12-27 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

क्षमूँ सहने (kSham – to bear)

Learn Sanskrit - Mon, 12/26/2016 - 15:52

क्षमूँ सहने दिवादिगणीयः परस्मैपदी सेट् धातुः अस्ति। शमादिः – शमामष्टानां दीर्घः श्यनि (७.३.७४)
अहं क्षाम्यामि। I tolerate. शमादिः – शमामष्टानां दीर्घः श्यनि (७.३.७४)
क्षान्तिः इति सहिष्णुता।
आमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम्।
आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः॥गीता १३.७॥

२०१६-१२-२६ सोमवासरः (2016-12-26 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

आमान्यते (Celebrate)

Learn Sanskrit - Sun, 12/25/2016 - 15:49

अद्य समग्रविश्वे जनैः ईसामसीहजन्मदिवसपर्व आमान्यते।
आमान्यते इति संस्कृतवार्तायाम् उपयुञ्जते। आमान्यते इति पदे कः धातुः?

२०१६-१२-२५ रविवासरः (2016-12-25 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

विष्णुः ( Sanskrit Essay on Vishnu)

संस्कृतनिबन्धः - Sat, 12/17/2016 - 11:27
विष्णुः सनातनधार्मिकाणां प्रमुखः देवः अस्ति। सः त्रिमूर्तिषु एकः। विश्वरक्षकः च। तस्य पत्नी लक्ष्मीः। वाहनं गरुडः।

Our app has full page Vishnu essay.
Download app here.
Navigate to Home>God >Vishnu  in our apps
Categories: Learning Sanskrit

Pages

Subscribe to Sanskrit Central aggregator - Learning Sanskrit