Learn Sanskrit

Subscribe to Learn Sanskrit feed Learn Sanskrit
Learn Sanskrit while blogging
Updated: 5 hours 19 min ago

प्रथमा रात्री (First Night)

Thu, 09/25/2014 - 16:17

अद्य नवरात्रीपर्वस्य प्रथमा रात्री अस्ति। वडोदरानगरात् वाद्य-गान-वृन्दम् अत्र आगच्छत्। वृन्दं गरबा-गीतानी गायष्यति केन्बरावासिनः नर्तिष्यन्ति। अद्य मया गरबा-स्थाने न अगच्छम् किन्तु मम भार्या कन्या च अगच्छताम्। आशासे केन्बरावासिनः आनन्दयिष्यन्ति।

२०१४-०९-२५ गुरुवासरः (2014-09-25 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

शशिवर्यः विन्स्टनचर्चिलवर्यस्य विषये (Shashi Tharoor on Winston Churchill)

Wed, 09/24/2014 - 02:42

यदा विन्स्टनचर्चिलवर्यः जीवितः आसीत् तदा सः देवस्वरूपः आसीत्। सम्प्रति चर्चिलवर्यः तु विष्णुलोके निवसति इति जनाः मन्यन्ते। सोनीयाभक्तः शशिथरूरः चर्चिलविषये इदं लिखति। कदा चर्चिलवर्यः विष्णुलोकात् मृत्युलोकम् आगच्छत् इति अहं न जानामि।
चर्चिलवर्यः दुर्जनः आसीत् इति अहं न कथयामि। सः वीरः मेधावी च आसीत्। मम आशयः अस्ति कोऽपि जनः यथा सः स्वविरोधिभिः सह वर्तते तस्मात् सः कादृशः पुरुषः अस्ति इति न निश्चेतव्यम्। वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः।

As Britain ruthlessly exploited India, between 15 and 29 million Indians died tragically unnecessary deaths from starvation. The last large-scale famine to take place in India was under British rule; none has taken place since, since free democracies don’t let their people starve to death. Some four million Bengalis died in the Great Bengal Famine of 1943 after Winston Churchill deliberately ordered the diversion of food from starving Indian civilians to well-supplied British soldiers and European stockpiles. “The starvation of anyway underfed Bengalis is less serious” than that of “sturdy Greeks”, he argued. When officers of conscience pointed out in a telegram to the Prime Minister the scale of the tragedy caused by his decisions, Churchill’s only response was to ask peevishly “why hasn’t Gandhi died yet?”

http://www.ndtv.com/article/opinion/how-a-debate-was-won-in-london-against-british-colonisation-of-india-by-shashi-tharoor-596716?pfrom=home-rightnow

२०१४-०९-२४ बुधवासरः (2014-09-24 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

त्रयस्त्रिंशतधिकद्विशतम् (233)

Tue, 09/23/2014 - 16:17

अद्य पर्यन्तं त्रयस्त्रिंशतमधिकशतं जनाः अभियोगपत्रे हस्ताक्षरं कुर्वन्ति स्म। यदि भवान् सम्प्रति हस्ताक्षरं न अकरोत् तर्हि शीघ्रमेव करोतु। http://www.gopetition.com/petitions/longer-sanskrit-news-bulletins-on-air-and-dd-news.html

२०१४-०९-२३ मङ्गलवासरः (2014-09-23 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

पद्मपुराणे (In Padma Puran)

Mon, 09/22/2014 - 16:14

अद्य अस्माकं संस्कृतछात्रवर्गे एकः छात्रः अपृच्छत् अपि अष्टाध्यायी पद्मपुराणे अस्ति इति। अहम् अवदं नास्ति किन्तु कदाचित् भवितुम् अपि शक्यते। यदि भवान् जानाति तर्हि ज्ञापयतु।

२०१४-०९-२२ सोमवासरः (2014-09-22 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

चिन्वन्ति शक्नुवन्ति (They Chose, They are able to)

Sun, 09/21/2014 - 08:25

चिञ् शक् च धातू स्वादिगणे स्तः। किन्तु प्रथमपुरुषे बहुवचने तयोः प्रत्ययविधिं भिन्नं भवति।
ते चिन्वन्ति किन्तु ते शक्नुवन्ति। चि + श्नु + झि = चिनु + अन्ति = चिन्वन्ति = भवति किन्तु अचि श्नुधातुभ्रुवां य्वोरियङुवङौ॥६।४।७७॥ सुत्रे शक्+ श्नु + झि = शन्क्नुवन्ति इति भवति।

२०१४-०९-२१ रविवासरः (2014-09-21 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

रहस्यमूलं चित्रम् (Secret Revealing Picture)

Sat, 09/20/2014 - 05:26

इदं चित्रं दर्शयति केन कारणेन भारतचीनदेशौ विश्वस्य नेतारौ भविष्यतः। कृपया पश्य का सरलतया तौ अत्र उपविशतः। न कापि आसन्दिका अस्ति न वातानुकूलयन्त्रम् अस्ति। यः सरलतया जीवितुं जानाति सः जनेषु उपरि राज्यं करिष्यति।

Modi and Xi Sept 2014

https://pbs.twimg.com/media/BxvlErACAAAFcmc.jpg:small

२०१४-०९-२० शनिवासरः (2014-09-20 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

हिन्दीभाषायाम् (In Hindi)

Fri, 09/19/2014 - 17:08

अद्य मोदीवर्यः सिएनएन इति दूरदर्शनप्रसारणेन सह साक्षात्कारे हिन्दीभाषायाम् एव समवदत्। इदं दर्शयति सम्प्रति मोदीवर्यस्य मतिः स्थिरा अस्ति। यदा सः हिन्दीभाषां तथा अन्याम् अपि भारतीयभाषां त्यक्ष्यति तदा तस्य अन्तः निकषा अस्ति इति ज्ञातव्यम्। कदापि India shining इति अभियानस्य पाठं न विस्मर्तव्यम्।

२०१४-०९-१९ शुक्रवासरः (2014-09-19 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

अनुमाति (Guesses)

Thu, 09/18/2014 - 17:02

अहम् अनुमामि श्वः वर्षिष्यति। मा माने ४।३७ अनिट् अदादिगणीयः परस्मैपदी धातुः अस्ति।
माति मातः मान्ति
मासि माथः माथ
मामि मावः मामः

२०१४-०९-१८ गुरुवासरः (2014-09-18 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

अन्विष्यति (She searches)

Wed, 09/17/2014 - 15:31

अनु + इष् + श्य + ति = अन्विष्यति। इष् गतौ ४।२२ सेट् दिवादिगणीयः परस्मैपदी धातुः।
अपि इदं रूपं साधु अस्ति कृपया निर्दिशतु।

२०१४-०९-१७ बुधवासरः (2014-09-17 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

सट अवयवे (saTa to come close)

Tue, 09/16/2014 - 14:53

सट अवयते इति भ्वादीगणीयः परस्मैपदी धातुः अस्ति। हिंदीभाषायाम् अस्य धातोः अर्थाः सन्ति – भाग होना, हिस्सा होना, अवयव होना, अवयव रूप से सटकर रहना।
बालकः मातरं सटति। याने यात्रिणः सटित्वा उपविशन्ति आसते वा।

२०१४-०९-१६ मङ्गलवासरः (2014-09-16 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

मम कक्षायाम् अस्ति (Is in my class.)

Mon, 09/15/2014 - 04:54

रात्रौ दूरदर्शने Q&A इति कार्यक्रमः चलति स्म। कार्यक्रमे ते ब्रायन-श्मिट् इति अवदत् तत् श्रुत्वा आवयोः कन्या दूरदर्शनयन्त्रं निकषा आगम्य माम् अपृच्छत् अपि सः ब्रायनः नोबेलपुरस्कारविजेता अस्ति इति। तत्क्षणे एव प्रस्तुतकर्ता नोबेलपुरस्कारविषये किमपि अवदत्। तदा आवयोः कन्या अकथयत् तस्य पुत्रः अस्माकं कक्षायाम् अस्ति सः अपि मेधावी अस्ति।
कृपया चिन्तयतु अत्र नोबेलपुरस्कारविजयतुः पुत्रः अपि प्रशासनीये विद्यालये एव पठति। तस्य अर्थः अस्ति नोबेलपुरस्कारविजेता अपि मन्यते अत्र प्रशासनीयः विद्यालयः अपि भावीं नोबेलपुरस्कारविजेतां सज्जीकर्तुं शक्नोति।

http://iview.abc.net.au/programs/qanda?WT.srch=1&WT.mc_id=Corp_TV-iview|iviewAdwords_AdWords_:abc

२०१४-०९-१५ सोमवासरः (2014-09-15 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

रघुवंशः (Raghuvansha)

Sun, 09/14/2014 - 13:49

गजेन्द्रपण्डावर्यस्य रघुवंशे व्याख्यानं श्रुत्वा आनन्दितः अस्मि। देववाणी इति दिवसरात्रिपर्यन्तं संस्कृतभाषायां प्रसारितं कार्यक्रमम् अस्ति। कृपया देववाणीं श्रूयताम् – http://aurosociety.org/focus-area/indian-culture.aspx

२०१४-०९-१४ रविवासरः (2014-09-14 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

तस्मै अथवा 'खीर' (Pudding)

Sun, 09/14/2014 - 02:16

अद्य ज़ी टी वी माध्यमे ‘बन्धन्’ नाम हिन्दी चलचित्रं अपश्यम् । अस्मिन् चलचित्रे ‘खीर्’ इति सुविदितं मिष्टान्नं ‘तस्मै’ इति कथ्यते । श्रूयतामत्र -

प्रयोगमिमं श्रुत्वा अहं परमं विस्मयं गतः । कुतः ‘तस्मै’ इति अचिन्तयम् । मित्रैः सह पत्रविनिमयानन्तरं किञ्चिदवगन्तुं शक्नोमि। प्रायः अस्मासु गृहेषु क्षीरान्नं ईश्वराय एव क्रियते । कोऽयमीश्वरः? स एव यः सर्वव्यापी अन्तर्यामी च। अथवा यदि कोऽपि ‘कस्मै’ क्षीरान्नं क्रियते इति पृच्छति चेत् तर्हि ‘तस्मै’ इति उत्तरं प्राप्नोति। अत्र ‘तस्मै’ शब्द: तं अन्तर्यामिनं ईश्वरं सूचयति । अतः शिष्टभाषायां ‘तस्मै’ शब्देन क्षीरान्नमेव सूचितम् । अयं प्रयोगः छत्तीसगढ़प्रदेशविशेषः इत्यपि श्रूयते। (http://shaakuntalam.blogspot.com/2013/05/sanskrit-se-anupranit-chhtteesgrhee-ka.html)

पामरजनभाषायां अहो वेदान्तार्थसंमिश्रप्रयोगः। भ्रान्ताः खलु ते ये संस्कृतभाषां मृतभाषा इति जल्पन्ति ।


Categories: Learning Sanskrit

निलायनक्रीडा (Hide-and-seek)

Sat, 09/13/2014 - 07:31

कृष्णेन स्वमित्रैः सह निलायनक्रीडा खेलिता। कृपया पठतु -

http://samskrtam.wordpress.com/2012/10/24/कौमारं-जहतुर्व्रजे

२०१४-०९-१३ शनिवासरः (2014-09-13 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

मनमोहनः सर्वम् अजानत् (Manmohan Knew Everything)

Fri, 09/12/2014 - 05:22

विनोदमहोदयः कथयति मनमोहनः सर्वाणां भ्रष्टाचारकाण्डानां विषये जानाति स्म इति। कृपया पठतु -

http://www.livemint.com/Politics/byHKV49r5j1mK1bn0cJORM/Former-CAG-Vinod-Rai-trains-sights-on-Manmohan-Singh.html

http://indianexpress.com/article/india/india-others/manmohan-singh-was-part-of-the-decisions-to-allocate-2g-spectrum-coal-blocks-ex-cag-vinod-rai/

न तु मनमोहनः सर्वम् अजानत् सः एव सर्वाणां भ्रष्टाचारप्रकाण्डानां रचयिता अपि आसीत् इति अहं मन्ये।

२०१४-०९-१२ शुक्रवासरः (2014-09-12 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

शैत्यम् ऊनितम् (Cold Reduces)

Thu, 09/11/2014 - 09:10

अत्र इदानीं शैत्यम् ऊनितम्। इदानीं प्रवृट्कालः अपि अस्ति तस्मात् कदाचित् वर्षति च। औष्ण्यं कदा भविष्यति इति चिन्तयामः।

२०१४-०९-११ गुरुवासरः (2014-09-11 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

लुङ् लकारः (Past tense (today))

Wed, 09/10/2014 - 08:55

लुङ् ३।३।११०
सः अद्य एकं पुस्तकम् अपाठीत्। (He read a book today.) तौ अद्य पत्रिकाम् अपाठिष्टाम्। ते अद्य रामायणम् अपाठिषुः। त्वम् अद्य पुस्तकम् अपाठिः। युवाम् अद्य पत्रिकाम् अपाठिष्टम्। यूयम् अपाठिष्ट। अहम् अद्य मन्त्रम् अपाठिषम्। आवाम् अद्य पुस्तकम् अपाठिष्व। वयम् अद्य महाभारतम् अपाठिष्म।

२०१४-०९-१० बुधवासरः (2014-09-10 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

विधिलिङ् लकारः (Request Mood)

Tue, 09/09/2014 - 16:22

विधिनिमन्त्रणामन्त्रणाधिष्टसम्प्रश्नप्रार्थनेषु लिङ् (३।३।१६१)
भवान् पठेत्। भवन्तौ पठेताम्। भवन्तः पठेयुः।
त्वं पठेः। युवां पठेतम्। यूयं पठेत।
किम् अहं पठेयम्। किम् आवां पठेव। किं वयं पठेम।

२०१४-०९-०९ मङ्गलवासरः (2014-09-09 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

औन्नत्यम् (Height)

Mon, 09/08/2014 - 08:08

उन्नतम् (high) इति पदात् केनचित् तद्धितप्रत्ययेन औन्नत्यम् इति कल्पितम्। अहं मन्ये संस्कृतसंभाषणाय कथं तद्धितप्रत्ययः प्रयुक्तव्यः इति ज्ञानम् आवश्यकम्।
उन्नतम् औन्नत्यम् इति शब्दौ संस्कृत-भाषा-प्रचारि-सभायाः मुखपत्रे संस्कृत-भवितव्यम् इति वृत्तपत्रे दधिघटभञ्जनम् – क्व कृष्णलीला क्व च अर्थक्रीडा इति सम्पादकीये मया पठितौ (www.sanskritbps.org)।

२०१४-०९-०८ सोमवासरः (2014-09-08 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

Pages