Learn Sanskrit

Subscribe to Learn Sanskrit feed Learn Sanskrit
Learn Sanskrit while blogging
Updated: 4 hours 48 min ago

प्रायशः (Mostly, generally, in all probability)

Tue, 10/14/2014 - 05:05

दिव्यांशुः स्वमातरम् अकथयत् अहं मङ्गलवासरे केन्बरानगरम् आगमिष्यामि इति। किन्तु प्रायशः यस्मिन् दिवसे सः कथयति सः आगमिष्यति तस्मात् द्वि-त्रिदिवसपरम् एव सः आगच्छति।

२०१४-१०-१४ मङ्गलवासरः (2014-10-14 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

संस्कृताभ्यासः (Sanskrit Practice)

Mon, 10/13/2014 - 03:55

अद्य वयं संस्कृताभ्यासाय सायङ्काले मिलितवन्तः। तपरस्तत्कालस्य॥१।१।७०॥ उच्चैरुदात्तः॥१।२।२९॥ नीचैरनुदात्तः॥१।२।३०॥ समाहारः स्वरितः॥१॥२।३१॥ समाहारः स्वरितः॥१।२।३१॥ वृद्धिरादैच्॥१।१।१॥ अदेङ् गुणः॥१।२।३॥ इति संज्ञासूत्राणि अवलोकितानि।

२०१४-१०-१३ सोमवासरः (2014-10-13 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

संगीतम् (Music (to my ears))

Sun, 10/12/2014 - 03:47

श्रीसुब्रमण्यमस्वामिवर्यस्य मधुरं संगीतं पठतु

http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/history-and-the-nationalist-project/article6489516.ece

२०१४-१०-१२ रविवासरः (2014-10-12 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

हर्षवर्धनः (Dr Harsh Vardhan)

Sat, 10/11/2014 - 07:55

Dr Harsh Vardhan (Picture courtesy Google News)

हर्षवर्धनस्य भाचित्रं दृष्ट्वा अहं हर्षितः भवामि। तस्य व्यक्तित्वे किमपि अस्ति यस्मात् सः मां प्रभावयति। मम मित्रं राधाकृष्णवर्यः हर्षवर्धनवर्येण सह अमिलत् सः अपि कथयति हर्षवर्धनः खलु हर्षवर्धनः अस्ति।

२०१४-१०-११ शनिवासरः (2014-10-11 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

मलाला कैलाशः (Malaala & Kailash)

Fri, 10/10/2014 - 06:09

२०१४वर्षस्य नोबेलपुरस्कारः मलालाकैलाशौ प्राप्स्यतः। मलाला पुरस्कारस्य अधिकारी अस्ति इति मया प्रायः द्विवर्षपूर्वम् एव ज्ञातम्। दिसेम्बर-२०१२समये यदा निर्भया दिवं गता तदा मलाला अवदत् – बलात्कारिनः निर्भयां जनमार्गे अक्षिपन् प्रशासनेन सा सिंहपुरे क्षिप्ता कः भेदः। “The rapists dumped her on [the] road,” Malala tweeted. “The government dumped her in Singapore. What’s the difference?” http://www.ibtimes.com/delhi-gang-rape-victim-dies-malala-yousafzai-blasts-indian-government-981650

२०१४-१०-१० शुक्रवासरः (2014-10-10 Friday)

Kailash and Malala – Joint Nobel Prize Winners

(Picture Courtesy – http://www.dnaindia.com/india/report-nobel-peace-prize-winners-kailash-satyarthi-malala-yousafzai-to-work-jointly-for-india-pakistan-peace-invite-pm-narendra-modi-pakistan-pm-nawaz-sharif-at-award-ceremony-2025030)


Categories: Learning Sanskrit

नवजोतसिंह सिधुः (Navjot Singh Sidhu)

Thu, 10/09/2014 - 07:20

क्रिकेटक्रीडकचरः नवजोतसिंह सिधुः कांग्रेसदलं अद्य मुन्न्याः कुत्सिततरमिति अनिन्दीत्। सः हरियानाप्रदेशविधानसभानिर्वाचनप्रचाराभियाने एवं न्यगादीत्। पश्यतु – http://bit.ly/1tDamSf

मुन्नीशब्दमात्रेण कांग्रेसदलस्य चरित्रहीनत्वं सूचितम् । यद्यपि प्रायेण अनभ्यन्तरा वयं चलचित्रगतस्य वृत्तान्तस्य, मुन्नीनाम्नीं चलचित्रपण्यस्त्रीपात्रं वयमपि विद्मः । को न जानाति ‘ मुन्नी बदनाम हुई डारलिंग तेरे लिये’ (मुन्नी कुत्सिता अभवत् कान्त तवार्थे) इमं लोकप्रियं संगीतकम् ?

अहो चतुरः खलु नवजोतसिंहः!

२०१४-१०-०८ (2014-10-08 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

ऊर्दूसाहित्यस्य जालपत्रम् (Urdu Literature Webpage)

Thu, 10/09/2014 - 05:49

अहं मन्ये उर्दूभाषां विहाय हिन्दीभाषा विकलाङ्गा भवति। हिन्दीभाषिणः आलस्याः सन्ति तस्मात् ते संस्कृतभाषायाः शब्दान् त्यक्त्वा आङ्ग्लभाषायाः शब्दान् गृह्णन्ति। अहं मन्ये आङ्ग्लभाषायाः शब्दात् उर्दूभाषायाः शब्दग्रहणं वरम्। कृपय पश्यतु – http://rekhta.org/

२०१४-१०-०९ गुरुवासरः (2014-10-09 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

पूर्णचन्द्रग्रहणम् (Total Lunar Eclipse)

Wed, 10/08/2014 - 05:33

अद्य केन्बरानगरे रात्रौ सार्ध-अष्ट्वादनात् सार्ध-नववादनपर्यन्तं चन्द्रग्रहणम् आसीत्। यस्मिन् स्थाने उपविश्य अहं मम कार्यं करोमि ततः वातायनेन चन्द्रमसम् एकहोरापर्यन्तम् अपश्यम्। शनैः शनैः भूमिबिम्बेन चन्द्रमाः परिच्छिन्नः तत् परं चन्द्रमाः रक्तवर्णितः अभवत्। अद्भुतं दर्शनम्।

२०१४-१०-०८ बुधवासरः (2014-10-08 Wednesday)

 

Canberra Lunar Eclipse (Picture Courtesy Sydney Morning Herald)


Categories: Learning Sanskrit

अच्छम् (Good)

Tue, 10/07/2014 - 02:52

आर्यशिरोमणिस्वामिदयानन्दसरस्वतीमहाभागस्य संस्कृतवाक्यप्रबोधः नाम पुस्तके अस्ति अस्य वाक्यस्य अनुवादः -
कस्य हट्टे दधिदुग्धे अच्छे प्राप्नुतः? (In whose shop do we get good milk and curd?) किसकी दुकान पर दूध और दही अच्छे मिलते हैं?
हिन्दीभाषायाम् अच्छा बुरा इति बहूप्रयुक्तौ शब्दौ स्तः।
इदं वाक्यं पठित्वा अहम् अजानम् अच्छः अच्छम् अच्छा इति संस्कृते विशेषणरूपेण प्रयोक्तुं शक्यते। अनेन प्रयोगेन मां सुविधा भविष्यति।
अपि बुरा इति शब्दस्य अस्य सदृशः संस्कृतभाषायां कोऽपि सरलः अनुवादः अस्ति।
कृपया पश्यतु – http://wikisource.org/wiki/संस्कृतवाक्यप्रबोधः

२०१४-१०-०७ मङ्गलवासरः (2014-10-07 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

अतो दीर्घो यञि॥७।३।१०१॥ (a is elongated)

Mon, 10/06/2014 - 08:11

पठ + मि = पठामि
पठ + वः = पठावः
पठ + मः = पठामः
यञ् इति य् व् र् ल् ञ् म् ङ् ण् न् झ् भ् इति वर्णाः। यञ् आदिः सार्वधातुकः प्रत्ययः परे सन् अतः आत् भवति।

http://avg-sanskrit.org/avgdocs/doku.php?id=sutras:7-3-101

२०१४-१०-०६ सोमवासरः (2014-10-06 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

णिचश्च॥१।३।७४॥ (Atmanepad for Nijant Dhatus)

Sun, 10/05/2014 - 16:47

णिचः च कर्त्रभिप्राये क्रियाफले आत्मनेपदम्।
अहं देवदत्तं प्रक्षालनं कारये। (I get Devadutt to clean (for me).)
अहं देवदत्तं प्रक्षालनं कारयामि। (I get Devadutt to clean (for him).)
अद्य पूर्वम् अहं न अजानां णिच् प्रत्ययान्ताः धातवः आत्मनेपदिनः अपि भवितुं शक्नुवन्ति।

२०१४-१०-०५ रविवासरः (2014-10-05 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

पटनानगरे दशहरा उत्सवे सम्मर्दे त्रयस्त्रिंशत् जनाः स्वर्गलोकं गताः।…

Sat, 10/04/2014 - 11:11

पटनानगरे दशहरा-उत्सवे सम्मर्दे त्रयस्त्रिंशत् जनाः स्वर्गलोकं गताः। तत् ज्ञात्वा अहं दुःखी अस्मि। दिवंगतानां सद्गतिं कामये । ईश्वरः तेषां स्वलोके नयेत् इति प्रार्थे ।


Categories: Learning Sanskrit

अनु + इण् गतौ (To Follow)

Sat, 10/04/2014 - 06:51

इण् गतौ अनिट् परस्मैपदी अदादिगणीय धातुरस्ति ।
लट् लकारे अन्वेति अन्वितः अनुयन्ति इत्यादि।
अन्वेतुम् (तुमुन्) – to follow, for the purpose of following

गतिं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः।
नान्वेतुमुत्सहे राम तव मार्गमरिन्दम ।। रामायणे ६।१२८।५

अत्र युद्धकाण्डस्य चरमे सर्गे अथवा श्रीरामपट्टाभिषेकसर्गे भरतः अग्रजं रामं वदति -
अहमिदं राज्यं तुभ्यं पुनः ददामि यतोहि अहमिमं राज्यभारं वोढुं न उत्सहे, अहं तव मार्गं अन्वेतुमपि न उत्सहे ।

यथा खरः अश्वस्य गतिं अन्वेतुं न शक्नोति, वायसश्च हंसस्य गतिं अन्वेतुं न शक्नोति तथा अहमपि तव मार्गं अन्वेतुं न शक्नोमि इत्यर्थः ।
वस्तुतः काकेन हंसस्य अनुकरणमसाध्यमेव। इदं सत्यं भाषायामपि ‘ कौवा चले हंस की चाल’ इति प्रसिद्धम् ।

२०१४-१०-०३ शुक्रवासरः (2014-10-03 Friday) शुक्रवासरः (2014-10-03 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

अजाद्यतष्टाप्॥४।१।४॥ (To make feminine use Taap suffix)

Sat, 10/04/2014 - 06:48

अज + टाप् -> अज + आ -> अजा।
अत्र आदिर्ञिटुडवः॥१।३।५॥ हलन्त्यम्॥१।३।३॥ इति सूत्रे टाप् इति आ इति भवति।
कृपया पशयतु

http://sanskrit.samskrutam.com/en.grammar-tutorial-miscellaneous-strii-prakaraNa.ashx

http://avg-sanskrit.org/2010/11/14/

http://avg-sanskrit.org/2010/11/14/%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8D-fgp/#comments

मम प्रश्नः अस्ति अपि क्षम + टाप् -> क्षमा इति कर्तुं शक्यते?
क्षमः इति क्षम् + अच् + सु -> क्षमः इति भवति।
क्षमः इति क्षम् + घञ् + सु -> क्षमः इति भवति। (नोदात्तोपदेशस्य मान्त्स्याऽनाचमे ॥७।३।३४॥)
२०१४-१०-०४ शनिवासरः (2014-10-04 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

वाक् चतुरः (Clever Answer)

Fri, 10/03/2014 - 09:15

जनेषु भ्रमः उपजायेत इति तीव्र-इच्छया राजदीपः न्यूयोर्कनगरे जनान् अपृच्छत् – अपि एकः एव जनः नरेन्द्रः सर्वस्य देशस्य परिवर्तनं कर्तुं शक्नोति। एकः वाक् चतुरः जनः उदतरत् – यदा एका महिला सर्वं देशं लुण्ठयितुं शक्नोति तर्हि कथम् एकः जनः सर्वस्य देशस्य परिवर्तनं कर्तुं न शक्नोति।
अहं प्रसन्नः अस्मि मया सह अन्ये अपि जनाः सन्ति ये मन्यन्ते सोनीयामहाभागा भारतदेशस्य महत्तमा विनाशका अस्ति।

२०१४-१०-०३ शुक्रवासरः (2014-10-03 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

स्वच्छः कथम् “Swachh” (How swaccha became swachh?)

Thu, 10/02/2014 - 18:15

अद्य भारते स्वच्छ-भारत इति अभियानम् आरब्धम्। आङ्ग्लभाषीय-समाचारपत्राणि “swachh” इति लिखन्ति। ते कथं इदं लिखति तत् एकं रहस्यम् अस्ति। अपि ते कापि भारतीयभाषा न जानन्ति।

२०१४-१०-०२ गुरुवासरः (2014-10-02 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

अलक्षितः (Disappeared)

Wed, 10/01/2014 - 18:04

सत्यनारायणव्रतकथायाम् अलक्षितः इति गायाब हो गया इति अर्थे प्रयुक्तः। सत्यनारायणव्रतकथा संस्कृतभाषायाम् एव पठनीया। भाषा सरला अस्ति रुचिकरा च अस्ति।

२०१४-१०-०१ बुधवासरः (2014-10-01 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

कृपया पश्यतु राजदीपः कथं एकं निर्दोषिनं ताडयति। सोनीयायाः…

Wed, 10/01/2014 - 10:16

कृपया पश्यतु राजदीपः कथं एकं निर्दोषिनं ताडयति। सोनीयायाः समक्षं सः तस्याः पादौ लेढि किन्तु निर्दोषिनः समक्षं सः मुष्टिकाप्रहारं करोति।


Categories: Learning Sanskrit

http www virtualvinodh com aksharamkh aksharamukha php Aksharamukha…

Wed, 10/01/2014 - 01:44

http://www.virtualvinodh.com/aksharamkh/aksharamukha.php – Aksharamukha ·Asian Script Converter. This can be used to convert from Roman (ITRANS, Havard-Kyoto, etc.) to Asian scripts. A wonderful too.


Categories: Learning Sanskrit

इन्दिरादेवी (Indira Devi)

Tue, 09/30/2014 - 16:48

अस्मिन् विश्वे नैके महान्तः जनाः सन्ति। तेषाम् जीवनं दृष्ट्वा आश्चर्यं भवति कथम् एकः जनः एकस्मिन् एव जीवने इदं सर्वं कर्तुं शक्नोति। कृपया इन्दिरादेव्याः जीवनविषये पठतु। सा रूसदेशीया योगिनी आसीत्।
http://in.rbth.com/articles/2010/11/22/first_lady_of_yoga04910.html

Indira Devi in Argentina 

(Source: STR New / Reuters)

२०१४-०९-३० मङ्गलवासरः (2014-09-30 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

Pages