Learn Sanskrit

Subscribe to Learn Sanskrit feed Learn Sanskrit
Learn Sanskrit while blogging
Updated: 4 hours 7 min ago

अन्विष्यति (She searches)

Wed, 09/17/2014 - 15:31

अनु + इष् + श्य + ति = अन्विष्यति। इष् गतौ ४।२२ सेट् दिवादिगणीयः परस्मैपदी धातुः।
अपि इदं रूपं साधु अस्ति कृपया निर्दिशतु।

२०१४-०९-१७ बुधवासरः (2014-09-17 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

सट अवयवे (saTa to come close)

Tue, 09/16/2014 - 14:53

सट अवयते इति भ्वादीगणीयः परस्मैपदी धातुः अस्ति। हिंदीभाषायाम् अस्य धातोः अर्थाः सन्ति – भाग होना, हिस्सा होना, अवयव होना, अवयव रूप से सटकर रहना।
बालकः मातरं सटति। याने यात्रिणः सटित्वा उपविशन्ति आसते वा।

२०१४-०९-१६ मङ्गलवासरः (2014-09-16 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

मम कक्षायाम् अस्ति (Is in my class.)

Mon, 09/15/2014 - 04:54

रात्रौ दूरदर्शने Q&A इति कार्यक्रमः चलति स्म। कार्यक्रमे ते ब्रायन-श्मिट् इति अवदत् तत् श्रुत्वा आवयोः कन्या दूरदर्शनयन्त्रं निकषा आगम्य माम् अपृच्छत् अपि सः ब्रायनः नोबेलपुरस्कारविजेता अस्ति इति। तत्क्षणे एव प्रस्तुतकर्ता नोबेलपुरस्कारविषये किमपि अवदत्। तदा आवयोः कन्या अकथयत् तस्य पुत्रः अस्माकं कक्षायाम् अस्ति सः अपि मेधावी अस्ति।
कृपया चिन्तयतु अत्र नोबेलपुरस्कारविजयतुः पुत्रः अपि प्रशासनीये विद्यालये एव पठति। तस्य अर्थः अस्ति नोबेलपुरस्कारविजेता अपि मन्यते अत्र प्रशासनीयः विद्यालयः अपि भावीं नोबेलपुरस्कारविजेतां सज्जीकर्तुं शक्नोति।

http://iview.abc.net.au/programs/qanda?WT.srch=1&WT.mc_id=Corp_TV-iview|iviewAdwords_AdWords_:abc

२०१४-०९-१५ सोमवासरः (2014-09-15 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

रघुवंशः (Raghuvansha)

Sun, 09/14/2014 - 13:49

गजेन्द्रपण्डावर्यस्य रघुवंशे व्याख्यानं श्रुत्वा आनन्दितः अस्मि। देववाणी इति दिवसरात्रिपर्यन्तं संस्कृतभाषायां प्रसारितं कार्यक्रमम् अस्ति। कृपया देववाणीं श्रूयताम् – http://aurosociety.org/focus-area/indian-culture.aspx

२०१४-०९-१४ रविवासरः (2014-09-14 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

तस्मै अथवा 'खीर' (Pudding)

Sun, 09/14/2014 - 02:16

अद्य ज़ी टी वी माध्यमे ‘बन्धन्’ नाम हिन्दी चलचित्रं अपश्यम् । अस्मिन् चलचित्रे ‘खीर्’ इति सुविदितं मिष्टान्नं ‘तस्मै’ इति कथ्यते । श्रूयतामत्र -

प्रयोगमिमं श्रुत्वा अहं परमं विस्मयं गतः । कुतः ‘तस्मै’ इति अचिन्तयम् । मित्रैः सह पत्रविनिमयानन्तरं किञ्चिदवगन्तुं शक्नोमि। प्रायः अस्मासु गृहेषु क्षीरान्नं ईश्वराय एव क्रियते । कोऽयमीश्वरः? स एव यः सर्वव्यापी अन्तर्यामी च। अथवा यदि कोऽपि ‘कस्मै’ क्षीरान्नं क्रियते इति पृच्छति चेत् तर्हि ‘तस्मै’ इति उत्तरं प्राप्नोति। अत्र ‘तस्मै’ शब्द: तं अन्तर्यामिनं ईश्वरं सूचयति । अतः शिष्टभाषायां ‘तस्मै’ शब्देन क्षीरान्नमेव सूचितम् । अयं प्रयोगः छत्तीसगढ़प्रदेशविशेषः इत्यपि श्रूयते। (http://shaakuntalam.blogspot.com/2013/05/sanskrit-se-anupranit-chhtteesgrhee-ka.html)

पामरजनभाषायां अहो वेदान्तार्थसंमिश्रप्रयोगः। भ्रान्ताः खलु ते ये संस्कृतभाषां मृतभाषा इति जल्पन्ति ।


Categories: Learning Sanskrit

निलायनक्रीडा (Hide-and-seek)

Sat, 09/13/2014 - 07:31

कृष्णेन स्वमित्रैः सह निलायनक्रीडा खेलिता। कृपया पठतु -

http://samskrtam.wordpress.com/2012/10/24/कौमारं-जहतुर्व्रजे

२०१४-०९-१३ शनिवासरः (2014-09-13 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

मनमोहनः सर्वम् अजानत् (Manmohan Knew Everything)

Fri, 09/12/2014 - 05:22

विनोदमहोदयः कथयति मनमोहनः सर्वाणां भ्रष्टाचारकाण्डानां विषये जानाति स्म इति। कृपया पठतु -

http://www.livemint.com/Politics/byHKV49r5j1mK1bn0cJORM/Former-CAG-Vinod-Rai-trains-sights-on-Manmohan-Singh.html

http://indianexpress.com/article/india/india-others/manmohan-singh-was-part-of-the-decisions-to-allocate-2g-spectrum-coal-blocks-ex-cag-vinod-rai/

न तु मनमोहनः सर्वम् अजानत् सः एव सर्वाणां भ्रष्टाचारप्रकाण्डानां रचयिता अपि आसीत् इति अहं मन्ये।

२०१४-०९-१२ शुक्रवासरः (2014-09-12 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

शैत्यम् ऊनितम् (Cold Reduces)

Thu, 09/11/2014 - 09:10

अत्र इदानीं शैत्यम् ऊनितम्। इदानीं प्रवृट्कालः अपि अस्ति तस्मात् कदाचित् वर्षति च। औष्ण्यं कदा भविष्यति इति चिन्तयामः।

२०१४-०९-११ गुरुवासरः (2014-09-11 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

लुङ् लकारः (Past tense (today))

Wed, 09/10/2014 - 08:55

लुङ् ३।३।११०
सः अद्य एकं पुस्तकम् अपाठीत्। (He read a book today.) तौ अद्य पत्रिकाम् अपाठिष्टाम्। ते अद्य रामायणम् अपाठिषुः। त्वम् अद्य पुस्तकम् अपाठिः। युवाम् अद्य पत्रिकाम् अपाठिष्टम्। यूयम् अपाठिष्ट। अहम् अद्य मन्त्रम् अपाठिषम्। आवाम् अद्य पुस्तकम् अपाठिष्व। वयम् अद्य महाभारतम् अपाठिष्म।

२०१४-०९-१० बुधवासरः (2014-09-10 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

विधिलिङ् लकारः (Request Mood)

Tue, 09/09/2014 - 16:22

विधिनिमन्त्रणामन्त्रणाधिष्टसम्प्रश्नप्रार्थनेषु लिङ् (३।३।१६१)
भवान् पठेत्। भवन्तौ पठेताम्। भवन्तः पठेयुः।
त्वं पठेः। युवां पठेतम्। यूयं पठेत।
किम् अहं पठेयम्। किम् आवां पठेव। किं वयं पठेम।

२०१४-०९-०९ मङ्गलवासरः (2014-09-09 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

औन्नत्यम् (Height)

Mon, 09/08/2014 - 08:08

उन्नतम् (high) इति पदात् केनचित् तद्धितप्रत्ययेन औन्नत्यम् इति कल्पितम्। अहं मन्ये संस्कृतसंभाषणाय कथं तद्धितप्रत्ययः प्रयुक्तव्यः इति ज्ञानम् आवश्यकम्।
उन्नतम् औन्नत्यम् इति शब्दौ संस्कृत-भाषा-प्रचारि-सभायाः मुखपत्रे संस्कृत-भवितव्यम् इति वृत्तपत्रे दधिघटभञ्जनम् – क्व कृष्णलीला क्व च अर्थक्रीडा इति सम्पादकीये मया पठितौ (www.sanskritbps.org)।

२०१४-०९-०८ सोमवासरः (2014-09-08 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

विशिष्ट-संस्कृतवार्ताः (Special Sanskrit News Bulletin)

Sun, 09/07/2014 - 13:10

अर्धहोरात्मकाः विशिष्ट-संस्कृतवार्ताः १०-०८-२०१४दिनाङ्के प्रसारिताः द्रष्टव्याः – http://youtu.be/NvVaLQFQGik

२०१४-०९-०७ रविवासरः (2014-09-07 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

विश्रामम् अकरवम् (Rested)

Sat, 09/06/2014 - 13:04

अद्य अहं विश्रामम् अकरवम्। भारते परिजनान् दूरभाषेण अहम् इतः सुखेन प्राप्तवान् इति सूचितवान्।

२०१४-०९-०६ शनिवासरः (2014-09-06 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

केन्बरानगरं प्राप्तं (Reached Canberra)

Fri, 09/05/2014 - 12:56

अद्य केन्बरानगरं प्राप्तम्। विमानस्थले शुचिता माम् अमिलत् गृहं अनयत् च।

२०१४-०९-०५ शुक्रवासरः (2014-09-05 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

दिल्लिनगरात् प्रातिष्ठे (Depart from Delhi)

Thu, 09/04/2014 - 12:49

अद्य प्रातःकाले मम मातृष्वसीयः अमितः मां दिल्लि-मेट्रो इति माध्यमेन विमानस्थलम् अनयत्। सा यात्रा सुखदायिका आसीत्। ततः एयर-इंडिया-विमानेन सिडनीनगराय प्रातिष्ठे।

२०१४-०९-०४ गुरुवासरः (2014-09-04 Thursday)

Paschim Vihar – Vipin, Guddu, Chandani – Sept 2014


Categories: Learning Sanskrit

जवाहरलालनेहरुविश्वविद्यालयः (Jawaharlal Nehru University)

Wed, 09/03/2014 - 12:12

Prof Jha – Dr Baladevananda Sagar

Diwakar, Anita, Mihir in their apartment in Vasant Kunj

अद्य द्विवादने बलदेवानन्दसागरः मां कृष्णनगरे अमिलत् ततः जवाहरलालनेहरुविश्वविद्यालयं अनयत् च। विश्वविद्यालये डॉगिरीशनाथझावर्यम् अमिलाव। झावर्यस्य विभागे चतुर्वादने शोधकार्ये प्रवृतेभ्यः छात्रेभ्यः मम प्रवचनम् आसीत्। मम प्रवचनस्य परं बलदेवानन्दवर्येण संस्कृतभाषायाम् एव स्वप्रवचनं दत्तम्। तत् परं चर्चा जलपानं च आसीत्। बलदेवानन्दवर्यं मिलित्वा परं विश्विद्यालयस्य कार्यक्रमस्य पूर्णकालस्य यावत् अहं दिव्यानन्दम् अन्भवम्। तस्य चर्चां परं करिष्यामि।
विश्वविद्यालयात् वसन्तकुञ्ज-उपनगरे मम पितृव्यपुत्रस्य दिवाकरस्य गृहम् अगच्छम्। तत्र भोजनं कृत्वा रात्रौ पश्चिमविहारम् अगच्छम्।
रात्रौ यदा वसन्तविहारं प्राप्तं तदा मम मातृष्वसीयः अमितः मम उपरि दुराक्रमणं अकरोत्। सः अकथयत् भवान् ब्रह्मचारी इव दिल्लिनगरे भ्रमति आनन्दं करोति इति। सः न जानाति अहं मम कर्तव्यं निर्वोढुम् इदं सर्वं करोमि।

२०१४-०९-०३ बुधवासरः (2014-09-03 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

मेदान्तचिकित्सालयः (Medanta Hospital)

Tue, 09/02/2014 - 11:59

Krishnanagar Delhi

प्रातःकाले गुडगाँवनगरे मेदान्तचिकित्सालयम् अगच्छम्। तत्र राजीवस्य भार्या परिक्षणाय आसीत्। परिक्षायाः परिणामेषु सर्वं भद्रम् अस्ति। तस्याः हृदयं सम्यग् अस्ति। गुडगाँवनगरात् कृष्णनगरम् आगच्छम्। तत्र मम मातृष्वसा निवसति। तस्याः पुत्रौ अमितः विपिनः स्तौ यौ वसन्तविहारे निवसतः। तस्याः पुत्रः अनिलः तया सह कृष्णनगरे निवसति।

२०१४-०९-०२ मङ्गलवासरः (2014-09-02 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

दिल्लिनगरं प्राप्तम् (Reached Delhi)

Mon, 09/01/2014 - 11:53

BPS Crowd

Vinay Kothari – Rajesh Mohta

अद्य प्रातःकाले सार्ध-अष्टवादने दिल्लिनगरं प्राप्तम्। तत्र मम मातृष्वस्रीयः भ्राता अमितः विमानस्थले सम्पुट-पट्टिकायाः निकषा अमिलत्। विमानस्थलात् बहिः अमितस्य अग्रजः विपिनः स्वयानेन सह अमिलत्। किञ्चित् प्रतीक्षां परं मम मित्रं राजीवः अपि तत्र एव आगच्छत्। ततः वयं पश्चिमविहारं गतवन्तः। सायंकाले विनयवर्यस्य गृहं अगच्छं ततः परं वसन्तविहारमिलनस्थलं मम विद्यालयकालस्य मित्राणां सह भोजनम् अकुर्वम्। तत् परं राजीववर्येण सह नोईडानगरं रात्रौ शयनाय अगच्छम्।

२०१४-०९-०१ सोमवासरः (2014-09-01 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

प्रिटोरीयानगरात् प्रातिष्ठे (Depart from Pretoria)

Sun, 08/31/2014 - 11:34

अद्य प्रातःकाले प्रिटोरीयानगरात् प्रातिष्ठे। प्रिटोरीयानगरात् भाटयानेन जोहेनेसबर्गनगरम् आगच्छम् ततः मुम्बईनगरम् ततः दिल्लीनगरम्। प्रिटोरीयानगरे मम अतिथिसत्कारः रमेशवर्येण कृतः। रमेशवर्यस्य तस्य भार्यायाः च अहं अतिथिसत्काराय कृतज्ञः अस्मि। यथा बान्धवाः सत्कारं कुर्वन्ति तस्मात् अपि वरं सत्कारं तौ कृतवन्तौ।

२०१४-०८-३१ रविवासरः (2014-08-31 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

Pages