Learn Sanskrit

Subscribe to Learn Sanskrit feed Learn Sanskrit
Learn Sanskrit while blogging
Updated: 6 months 5 hours ago

अजस्रम् (Perpetual)

Wed, 12/27/2017 - 13:36

अनवरतम्, अश्रान्तम्, अजस्रम्, सन्ततम्, अविरतम्, अनिशम्, नित्यम्, अनारतम्, सततम्, इत्यमरः।
पञ्चतन्रे घृतान्धब्राह्मण-कथायाम् –
तस्य भार्या पुंश्चल्यन्यासक्तमना अजस्रं विटाय खण्डघृतान् कृत्वा भर्तुश्चौरिकया प्रयच्छति।
कुत्र वा अजस्रं नयसि इदम्?
रघुवंशे –
अजस्रदीक्षाप्रयतस्य मद्गुरोः क्रियाविघाताय कथं प्रवर्त्तसे।
२६दिसम्बर२०१७तिथौ २७दिसम्बर२०१७तिथौ च दूरदर्शने प्रसारितायां संस्कृतवार्तायाम् अपि अजस्रम् इति शब्दः आसीत्।

२०१७-१२-२७ बुधवासरः (2017-12-27 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

राहुलं बिभीमः (We fear Rahul)

Tue, 12/26/2017 - 04:11

१५दिसेम्बर२०१७तिथौ यदा गुर्जरराज्यस्य निर्वाचनस्य मतानां गणना भवति स्म तदा अहं लखनऊनिवसिना मम मिर्त्रेण राजीवेन सह दूरभाषया संभाषणम् अकरवम्। सः कॉग्रेस्स्दलसदस्यः अस्ति। दूरदर्शने मतगणनापरिणामान् दृष्ट्वा सः आनन्दे लीनः आसीत्। सः मम हास्यम् अकरोत् भवन्तः पप्पू पप्पू इति कुर्वन्ति तेन एव पप्पूना प्रथमे युद्धे एव भवन्तः धराशयाः कृताः इति। सः अपृच्छत् अपि पप्पू-आख्यातं राहुलवर्यं इदानीं बिभीमः अथवा न बिभीमः इति।

मया स्वीकृतं बिभीमः इति। तस्य आनन्दे अहं कामपि बाधां न इच्छामि। सः मम प्रियः मित्रम् अस्ति।

मम मित्रं सः राजीवः कर्मठः अस्ति बुद्धिमान् अस्ति व्यवहारकुशलः अस्ति गुणसम्पन्नः अस्ति किन्तु तस्य मनसि मतौ च भारतदेशे विकासः न सम्भवः इति दृढास्था अस्ति। सः मन्यते षष्टिवर्षेषु कॉग्रेसदलशासनकाले या कापि प्रगतिः अभवत् ता एव शक्यासीत्। तस्याः प्रगतेः द्रुततरां प्रगतिं कोऽपि कर्तुं न शक्नोति।

किं वदामि। अहं राहुलं न बिभेमि किन्तु अहं बिभेमि तां विचारधारां तां मानसिकतां यया मम मित्रसदृशाः जनाः विकासः न सम्भवः इति आस्थां धारयन्ति। कॉग्रेसदलस्य राष्ट्रम् उपादानम् अस्ति भारते प्रगतिः न सम्भवः इति विनाशकारि चिन्तनम्। तत् चिन्तनं भारतीयमानसिकतायां प्रविश्य देशस्य विनाशं करोति। अस्माकं युद्धम् अस्ति तेन चिन्तनेन सह न तु केनापि जनेन सह।

राहुलः तस्य नकारात्मकस्य विनाशकारिणः चिन्तनस्य मूर्तिः अस्ति तस्मात् तं बिभेमि न तु पराजयभयेन।

२०१७-१२-२६ मङ्गलवासरः (2017-12-26 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

तारकस्य ईश्वरपुत्रस्य जन्मदिवसः (Christmas)

Mon, 12/25/2017 - 09:10

सर्वेभ्यः तारकस्य ईश्वरपुत्रस्य जन्मदिवसस्य शुभाशयाः। अस्माकं गृहे अयम् उत्सवः न परिपाल्यते। उत्तरगोलार्धे अयम् उत्सवः शीतकालिकः अस्ति किन्तु अत्र सः उत्सवः ग्रीष्मकालिकः अस्ति किन्तु अद्य अत्रापि शीतम् अस्ति।

२०१७-१२-२५ सोमवासरः (2017-12-25 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

रघुवंशमहाकाव्यं द्वितीयः सर्गः (Raghuvamsha – A Great Poem – Chapter 2)

Sun, 12/24/2017 - 15:45

अद्य मया रघुवंशमहाकाव्यस्य द्वितीयस्य सर्गस्य पाठः समाप्तः। मन्ये रघुवंशपठनस्य प्रथा अस्ति तस्य पाठः द्वितीयसर्गात् आरभ्यते इति। अस्मिन् सर्गे नैकानि प्रसिद्धवाक्यानि सन्ति तेषु एकम् अस्ति प्रसादचिह्नानि पुरःफलानि।

२०१७-१२-२४ रविवासरः (2017-12-24 Sunday)

 


Categories: Learning Sanskrit

रक्षाबन्धनम् (Rakhi)

Mon, 08/07/2017 - 16:48

अद्य सायङ्काले अहं मम भार्यया सह तस्याः भ्रातुः गृहम् अगच्छम्। मम भार्यया स्वभ्रातरं रक्षाबन्धनं कृतम्। बन्धनं परं अस्माभिः भोजनं कृतम्। गृहं प्रत्यागम्य इदानीम् अहम् अवकरः विषये Four Corners इति दूरदर्शनकार्यक्रमं पश्यामि।

२०१७-०८-०७ सोमवासरः (2017-08-07 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

कार्यं कृतम् (Did work)

Sun, 08/06/2017 - 16:36

अद्य मन्दिरे शङ्करपूजा आसीत्। शतशिवलिङ्गानि कल्पितानि पूजीतानि च। किन्तु मया किञ्चित् कार्यं कर्तव्यं तस्मात् अहं पूजायां भागं न अगृह्णाम्। मनसि खेदः अस्ति।

२०१७-०८-०६ रविवासरः (2017-08-06 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

क्त्वा इति सप्तमः प्रत्ययः (The seventh suffix ktvaa)

Sat, 08/05/2017 - 08:03

सौम्यामहाभागा संस्कृतवाक्यरचना-कृदन्ताः इति पाठ्यक्रमं पाठयति – http://www.sanskritfromhome.in/course/krdantas। तस्मिन् क्रमे तया षड्प्रत्ययाः पाठिताः। ते प्रत्ययाः सन्ति ल्युट्-अनीयर्-ण्वुल्-तुमुन्-तव्य-तृच् इति। यथा पठनम्, पठनीयम्, पाठकः, पठितुम्, पठितव्यम्, पठिता/पठित्री इति। अद्य सप्तदशे पाठे सा क्त्वा-प्रत्ययस्य पाठम् आरभत। सा क्त्वा-प्रत्ययस्य मनोहराणि उदाहराणि रामायणात् अददात्। तस्याः वर्गे व्याकरण-अध्यात्मयोः पाठः मिथः भवति।

२०१७-०८-०५ शनिवासरः (2017-08-05 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

वर्षति (Rains)

Fri, 08/04/2017 - 07:12

यदा अहं भारतवर्षे आसं तदा तत्र जलं वर्षति किन्तु अत्र केन्बरानगरे न वर्षति। यावत् अहम् अत्र आगच्छम् तावत् अत्र अनवरतं जलं वर्षति। भारते ग्रीष्मकालः अस्ति तस्मात् तत्र घर्मः बाधते किन्तु अत्र शीतकालः अस्ति तस्मात् वर्षया सह शैत्यं बाधते।

२०१७-०८-०४ शुक्रवासरः (2017-08-04 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

अपि अयं पण्डितः? (Is this a Pundit)

Thu, 08/03/2017 - 15:54

अद्य एकस्य पण्डितस्य लेखः समाचारपत्रे प्रकाशितः http://indianexpress.com/article/opinion/columns/nitish-kumar-bihar-jdu-bjp-alliance-lalu-prasad-yadav-corruption-4779525/। लेखकः अस्ति मान्यवरः Ashutosh Varshney, Director, Centre for Contemporary South Asia, Sol Goldman Professor of International Studies and the Social Sciences, Watson Institute for International and Public Affairs, Brown University, USA.
मान्यवरः लिखति भारतस्य राजनितौ एका समस्या अस्ति that ideology has ceased to matter in Indian politics इति। तत् परं सः तस्याः समस्याः समाधनम् अपि ददाति। सः महान् पण्डितः अस्ति। बहुप्रचलितानि समाचारपत्राणि तस्य लेखान् प्रकाशयन्ति। सः एकस्मिन् विश्वविद्यालये निर्देशकपदे आरूढः अपि अस्ति। सः खलु महान् पण्डितः अस्ति इति अस्माभिः मन्तव्यम्।
पश्यतु तस्य पण्डितस्य समाधानम् – In the short run, this problem can be overcome only if the Opposition can credibly demonstrate that the BJP, too, is corrupt.
सः न कथयति काङ्ग्रेसदलेन भ्रष्टाचारः न कर्तव्यः। सः न कथयति लालूप्रसादेन भ्रष्टाचारः न कर्तव्यः। सः न काम् अपि सकारात्मकनितिं दर्शयति। स्मर्तव्यं सः आदर्शस्य अभावम् अस्ति इति परिदेवनं करोति। पश्यतु सः कीदृशम् आदर्शं स्थापयति। तस्य आदर्शः अस्ति विपक्षस्य निन्दा एव कर्तव्या किन्तु स्वस्य भ्रष्टाचारं न त्यक्तव्यम् इति।
चिन्तनीयम् अस्ति यदि अमेरिकादेशे एतादृशाः पण्डिताः सन्ति एतादृशाः परामर्शदातारः सन्ति तर्हि अपण्डितः कीदृशः भवेत् इति।

२०१७-०८-०३ गुरुवासरः (2017-08-03 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

क्रमादेशः कल्पितः (Created a program)

Wed, 08/02/2017 - 18:01

विद्युत-ऊर्जा-उत्पादन-यन्त्रस्य कर्षण-नियन्त्रणाय (voltage control) मया अद्य एकः क्रमादेशः कल्पितः।

२०१७-०८-०२ बुधवासरः (2017-08-02 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

शरदयादवः लालायति (Sharada Yadav is Salivating)

Tue, 08/01/2017 - 13:38

आङ्ग्लदेशस्य राज्ञीम् निकषा किमपि राजबलं नास्ति ततः अपि सा राजते। कथम् एतत्? सा कौटिल्येन जनान् चीत्वा पुरस्करोति। सा यस्मात् जनान् चिनोति यस्मात् पुरस्करोति च तस्मात् ये जनाः पुरस्कारं न प्राप्नुवन्ति ते सदैव पुरस्कारस्य अभिलाषां धारयन्ति। ये जनाः पुरस्कारम् अप्राप्नुवन् ते सदैव राज्ञ्याः गुणान् स्तुवन्ति यतो हि राज्ञ्याः प्रकाशात् ते अपि भान्ति। अस्मात् कौटिल्यात् सा अद्यापि विराजते।

तथैव सोनियामहाभागा अपि विराजते। शरदयादवाय नितीश-भाजप-दलयोः प्रणयः न रोचते। कथम्? अस्मिन् भाचित्रे पश्यतु कस्मात् शरदवर्यः आत्मानं सोनियामाहाभागया सह उपविश्य धन्यं मन्यते इति। इदम् अद्य मया लब्धं भविष्यकाले किं प्राप्स्यामि इति सः स्वप्नं पश्यति लालायति च। सः सोनिया-राहुलाभ्यां वशीकृतः। सः किमपि अन्यं न पश्यति। यदा सः स्वप्नात् जागरिष्यति तदा सः ज्ञास्यति न तत्र सोनियामहाभागा न तत्र राहुलः केवलः वराकः शरदः।

२०१७-०८-०१ मङ्गलवासरः (2017-08-01 Tuesday)


Categories: Learning Sanskrit

किरातार्जुनीयम् प्रथमः सर्गः – अन्तर्जालशिक्षा

Sun, 07/30/2017 - 08:40

व्योमसंस्कृतपाठशालायाः जालपृष्ठे किरातार्जुनीयकाव्यस्य प्रथमसर्गस्य अन्तर्जालपाठाः उपलब्धाः । सम्प्रति तमिळभाषामाध्यमेन इमं महाकाव्यमध्येतुं शक्नुवन्ति तमिळभाषिणः। अध्यापिका विशालाक्षीवर्या अस्मै परोपकाराय अस्माकं धन्यवादानि पूर्णरूपेण अर्हतीति नात्र संशयः ।
http://www.sanskritfromhome.in/course/kiratarjuniyam-sarga1

२०१७-०७-२९ शनिवासरः (2017-07-29 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

दूरदर्शनयन्त्रं परिवर्तितम् (Changed the TV)

Sun, 07/23/2017 - 06:46

ह्यः वयम् अस्माकं वडोदरानगरस्य गृहे यत् दूरदर्शनयन्त्रम् आसीत् तस्य स्थाने नूतनं यन्त्रम् अक्रीणीम। किन्तु यन्त्रस्य स्थापना विलम्बेन अभवत् तस्मात् अहं दूरदर्शनेन प्रसारितं वार्तावली इति कार्यक्रमं तस्मिन् यन्त्रे द्रष्टुं न अशक्नवम्।

२०१७-०७-२३ रविवासरः (2017-07-23 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

कृदन्ताः (krt suffixes)

Sat, 07/22/2017 - 08:27

सौम्यावर्या संस्कृतवाक्यरचना-कृदन्ताः (http://www.sanskritfromhome.in/course/krdantas) इति पाठ्यक्रमम् अध्यापयति। पाठः शनिवासरे प्रातः सार्धपञ्चवादने प्रवर्तते। यदा अहं केन्बरानगरे अस्मि तदा अयं कालः मह्यम् अतीव अनुकूलः अस्ति यतो हि तत्र प्रातः दशवादनं वा एकादशवादनम् इति कालः भवति। अद्य अहं वडोदरानगरे अस्मि तस्मात् प्रातः सार्धपञ्चवादने कक्षायाम् आगच्छम्। अद्य मया ज्ञातं कथं सार्धपञ्चवादनं इति कष्टप्रदः कालः अस्ति। सौम्यावर्या न केवलं सार्धपञ्चवादने पाठम् आरभते किन्तु तस्य कालस्य पूर्वम् एव पाठम् अपि सज्जीकरोति। सा खलु धन्यवादार्हा अस्ति।

२०१७-०७-२२ शनिवासरः (2017-07-22 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

औस्ट्रेलियावृन्दं पराजितम् (Australia Defeated)

Fri, 07/21/2017 - 10:44

ह्यः भारतीयमहिलाफालकवृन्देन औस्ट्रेलियावृन्दं पराजितम्। मया पराजयाय शोचितव्यं अथवा जयाय हर्षितव्यम् इति न जानामि। यदा काश्चन् भारतीयनागरिकाः पाकिस्तानदेशेन भारतस्य पराजयम् आमनयन्ते तदा वयं तेभ्यः क्रुध्यामः। तस्मात् चिन्तयामि हर्षितव्यम् अथवा शोचितव्यम्।

२०१७-०७-२१ शुक्रवासरः (2017-07-21 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

गीतामाध्यमेन संस्कृतम्

Fri, 07/21/2017 - 02:56

मम सहपाठीचरः शङ्करवर्यः गतत्रयवर्षेभ्यः भगवद्गीतां   शाङ्करसम्प्रदायप्रवेशव्याख्यामाध्यमेन पाठयति । सः सदैव माम् पृच्छति स्म – छात्राः कथं गीतापठनार्थं संस्कृतशिक्षां प्राप्नुवन्ति? अपि तदर्थं कोऽपि पुस्तकोऽस्ति?

ये हिन्दीभाषां न जानन्ति तेभ्यः प्रयोजनीयं पुस्तकमेकं मया दृष्टः।  अस्मिन् पुस्तके सर्वे दृष्टान्ताः गीतायाः हितोपदेशाद्वा उद्धृताः। अत्र पश्यतु –

http://amzn.to/2uf3e7I

२०१७-०७-२० गुरुवासरः (2017-07-20 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

रामनाथः (Ramnath)

Thu, 07/20/2017 - 23:17

रामनाथः अद्य भारतस्य राष्ट्रपतिः वृत्तः। सः प्रत्याशितेभ्यः मतेभ्यः अधिकानि मतानि लब्धवान्। अहं तस्य निर्वाचनाय प्रसन्नः अस्मि।

२०१७-०७-२० गुरुवासरः (2017-07-20 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

भोजनम् (Lunch)

Wed, 07/19/2017 - 23:01

अद्य अहं मम भार्यायाः मातृस्वसुः गृहं भोजनाय अगच्छत्। सा अतिस्वादूनि भोजनानि अपचत्। खादित्वा अहम् आनन्दम् अन्वभवम्।

(2017-07-19 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

अध्येतव्यम् (Should study)

Tue, 07/18/2017 - 11:02

मया संस्कृतं नित्यम् अध्येतव्यम्। अस्मिन् वृत्तपत्रे नित्यं किञ्चित् लेखितव्यं च। गतेभ्यः केभ्यश्चित् मासेभ्यः प्रभृति अहं व्यापृतः आसम्। आशासे अस्मात् दिनात् परं लेखिष्यामि।

२०१७-०७-१२ बुधवासरः (2017-07-12 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

बिडाले गते क्रीडन्ति मूषकाः (When the cat's away, the mice will play)

Tue, 07/18/2017 - 02:55

गतशुक्रवासरे पोटावर्यः फ़्रान्सदेशे टूलूसनगर्यां पर्यटनं कुर्वन् मया सह सेलसंभाषणं अकुर्वत् । तदनन्तरं बेल्जियम्देशे ब्रसल्सनगरात् मम सेल् उपकरणे एक: मिस्डकाल्संदेशोऽपि तेन प्रेषितः। तद्पश्चाद् मुम्बई उड्डयनकेन्द्रात् देवानाम्प्रियं पुनरेकं वारं तेनाहं स्मृतवान् । अधुना बरोडानगरे स्व मात्रा सार्धं क्वचिद् कालं अत्र विरमति इत्यपि श्रूयते । एवं सति इदं वृत्तपत्रमपि इन्दुरहिततारागणमिव दृश्यते । अतः अहमद्य लिखामि।

२०१७-०७-१७ सोमवासरः (2017-07-17 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

Pages