Learn Sanskrit

Subscribe to Learn Sanskrit feed Learn Sanskrit
Learn Sanskrit while blogging
Updated: 1 week 5 days ago

वसन्तर्तुः (Spring Season)

Sun, 09/04/2016 - 12:57

अस्माकं गृहात् बहिः वृक्षाः वसन्तर्तुं दर्शयन्ति। तेषु वृक्षेषु एकस्य वृक्षस्य इदम् चित्रम् अस्ति।

२०१६-०९-०४ रविवासरः (2016-09-04 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

अज्ञानः (Ignorant)

Sat, 09/03/2016 - 12:50

अहम् अजानम् अज्ञानम् इति अविद्या इति अर्थे एव प्रयुज्यते। किन्तु अद्य सरलसंस्कृतसरण्याम् अपठम् अज्ञानः इति विशेषणम् अपि अस्ति। अबोधः अज्ञानः अचेतनः मूढः अनभिज्ञः हतबुद्धिः किङ्कर्त्तव्यविमूढः इति कल्पद्रुमः।
अहम् अज्ञानः न अस्मि अहं सज्ञानः अस्मि।

२०१६-०९-०३ शनिवासरः (2016-09-03 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

प्रत्यागच्छम् (Return)

Fri, 09/02/2016 - 11:33

अद्य अहं न्यूयोर्कनगरतः केन्बरानगरं प्रत्यागच्छम्। न्यूयोर्कनगरे ग्रीष्मकालः अस्ति अत्र शीतकालः अस्ति। तत्र वातानुकूलयन्त्रेण शीतलः पवनः वाति अत्र घर्मयन्त्रेण उष्णः पवनः वाति। तत्र बहिः कोलाहलः आसीत् अत्र बहिः शान्तिः। एकस्मिन् दिवसे एव महत् परिवर्तनम् अभवत्।

२०१६-०९-०२ शुक्रवासरः (2016-09-02 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

श्लेषालङ्कारस्य संस्कृतानुवादः (Translation of Puns into Sanskrit)

Fri, 09/02/2016 - 06:57

तत्र भवान् मनोविज्ञाननिपुणः अष्टावधानी महर्षिबादरायणव्याससम्मानेत्याद्यनेकबिरुदाङ्कितः श्रीशङ्करराजारामन्वर्यः बेंगलूरनगरे निवसति। अयं महानुभावः कालक्षेपार्थं संस्कृते पद्यानि रचयति कन्नडभाषायाश्च संस्कृतानुवादमपि करोति।

अधोलिखितं संस्कृतपद्यं सुविदितकन्नडकविश्रेष्ठेण श्रीमद्बसवाचार्येण रचितस्य वचनस्य तत्र भवता शङ्करवर्येण कृतः अनुवादः अस्ति ।

नामामृते वचनं लीयते
भवन्मूर्तौ नयनं लीयते
मनो भवत्स्मृतौ लीयते
भवत्कीर्तौ श्रोत्रं लीयते
हे कूडलसङ्गमदेव
जनोऽयं भवच्चरणकमलेऽलीयते ।

कन्नडमूलपद्यं फेसबुकजालस्थले उपलब्धं ।

अनुवादकारः कन्नडमूले प्रयुक्तं श्लेषालङ्कारं संस्कृते अतिलाघवेन अनुवदति। यथा, अत्र पूर्वपङ्क्तीषु लीयते इत्यनेन पूरितं (भाषायां तुम्बिशब्दं ) सूचितम्। परन्तु चरमपङ्क्तौ (अलीयते अथवा अवग्रहेण सह) लीयते इत्यनेन मधुमक्षिभावं (भाषायां तुम्बिशब्दमेव) सुचितम्।

अहो अनुवादकारस्य चातुर्यम् !

vachanadalli nAmAmR^ita tumbi
nayanadalli nimma mUruti tumbi
manadalli nimma nenahu tumbi
kiviyalli nimma kIruti tumbi
kUDala saMgama devA
nimma charaNakamaladoLagAnu tumbi

Meaning:

The words spoken (by me) are full of ambrosia of (Your Holy) Name !
The eyes are enriched with the vision of Your Form !
The mind is full of Your thoughts !
The ears are filled with Your Glory !
Oh Lord of kUDala saMgama,
in Your Feet lotus, I am there as a bee !

२०१६-०९-०१ गुरुवासरः (2016-09-01 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

मम कार्यं भवति (My work is happening)

Fri, 08/26/2016 - 04:09

अस्ति कोऽपि भारतदेशे यः मया वाञ्छितकार्यं करोति।

http://www.livemint.com/Politics/QmPX7gNh9spwGyyyoSDiEP/Devendra-Fadnavis-ropes-in-companies-celebrities-for-develo.html


Categories: Learning Sanskrit

चत्वरम् (Square, Junction where Roads Meet)

Fri, 08/19/2016 - 16:17

आज्ञापयद् राक्षसेन्द्रः पुरं सर्वं सचत्वरं ।
लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन रक्षोभिः परिणीयताम्।।5.53.5।।
(वाल्मीकीये रामायणे सुन्दरकाण्डे)
http://bit.ly/2byrnfv

Meaning: The Rakshasa king having ordered thus, Hanuman was taken by the Rakshasas round the junctions of the roads all over the city (city squares) with his tail on fire.

तत्किमद्य विश्रान्तचारणानि चत्वरस्थानानि? (उत्तररामचारिते प्रथमे अङ्‌के)
Meaning: How come the public squares are silent today?

चत्वरम् also means residential area or quarter
स खलु श्रेष्ठिचत्वरे निवसति (मृच्छकटिके द्वितीये अङ्के)
Meaning: He (Charudatta) lives in the merchants’ quarter

हिमांशुवर्यः टाइम्सचत्वरे परिभ्रमति
Meaning: ः Himanshu wanders about Times Square

हिमांशुवर्यः संघचत्वरे शाकान् क्रीणाति
Meaning: Himanshu buys vegetables in Union Square

हिमांशुवर्यः विश्वविद्यालये छात्रचत्वरे निवसति
Meaning: Himanshu lives in the university dorm

२०१६-०८-१९ शुक्रवासरः (2016-08-19 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

त्वेषम् (Brilliant)

Mon, 08/15/2016 - 07:57

त्वेषं वयं रुद्रं यज्ञसाधं वङ्कुं कविमवसे निह्वयामहे॥ऋग्वेदः १.११४.४॥
अवस् – protection, वङ्कुः – rash
हम तेजस्वी चपल सत्कर्मसाधक कवि रुद्र की संरक्षण के लिय प्रार्थना करते हैं।
We pray to the brilliant, rash, aspiring, knowlegeable Rudra for protection.

२०१६-०८-१४ रविवासरः (2016-08-14 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

आर्षविद्यागुरुकुलम् (Arsha Vidya Gurukulam)

Sat, 08/13/2016 - 07:15

अद्य अहं सन्तोषवर्येण आचर्येण च सह आर्षविद्यागुरुकुम् अगच्छम्। गुरुकुलम् अस्ति सेलोर्स्बर्गग्रामे।
Saylorsburg, PA 18353 http://www.arshavidya.org/home.html
तत्र पुस्तकापणे अनेकानि संस्कृतपुस्तकानि अपश्यम्। मन्दिरे दर्शनम् अकुर्म तत् परम् अहं सन्तोषः च भोजनम् अपि अखादाव। भोजनम् अतिसुस्वादु आसीत्। यत् अहं सामान्यतः खादामि तस्मात् द्विगुणम् अखादम्। ततः टाईम-स्क्वायर इति प्रख्यातस्थले भ्रमणं कृत्वा रात्रौ द्वादशवादने गृहं प्रत्यागच्छम्।

२०१६-०८-१३ शनिवासरः (2016-08-13 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

टाईम-स्क्वायर इति (Time Square)

Fri, 08/12/2016 - 06:49

अद्य अहम् आचार्येण सह टाईम-स्क्वायर इति प्रख्यातस्थले अगच्छम्।

२०१६-०८-१२ शुक्रवासरः (2016-08-12 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

स्वच्छसंयानस्थानकानि (Clean Railway Stations)

Mon, 08/08/2016 - 21:51

संयानविभागेन स्वच्छतायाः मापकेन दश संयानस्थानकानि सूचीबद्धानि। तस्यां सूच्यां पञ्च संयानस्थानकानि गुर्जरराज्ये सन्ति। पश्यतुhttp://zeenews.india.com/business/photogallery/indias-10-cleanest-railway-stations-2016-1915895

२०१६-०८-०८ सोमवासरः (2016-08-08 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

पिण्डितार्थः (Salient Point)

Sun, 08/07/2016 - 19:44

एषः पिण्डितार्थः उपदेशदर्शनेन निर्णयः इति। मालविकाग्निमित्रम् – प्रथमोऽङ्कः।
उपदेशदर्शनेन – by a practical display
पिडि – सङ्घाते (ढेर करना, राशि करना gather, roll into a ball or lump) सकर्मकः सेट् आत्मनेपदी भ्वादिगणीयः धातुः अस्ति।
पिण्डते पिण्डेते पिण्डन्ते
पिण्डसे पिण्डेथे पिण्डध्वे
पिण्डे पिन्डावहे पिन्डामहे

२०१६-०८-०७ रविवासरः (2016-08-07 Sunday)


Categories: Learning Sanskrit

न्यूयोर्कनगरे अस्मि (I am in New York city)

Sun, 08/07/2016 - 06:22

अहं न्यूयोर्कनगरे एकमासाविधौ अस्मि। अहम् अत्र अस्य मासस्य प्रथमे दिनाङ्के आगच्छम् अस्य मासस्य अन्तिमे दिवसे इतः केन्बरानगरं प्रत्यागमिष्यामि। अत्र अहं कोलम्बियाविश्वविद्यालये मम मित्रेण सुनीलवर्येण सह शोधकार्याय आगच्छम् (http://roar.me.columbia.edu/)।

२०१६-०८-०६ शनिवासरः (2016-08-06 Saturday)


Categories: Learning Sanskrit

http www pdfunlock com PDF unlocker and many…

Mon, 07/25/2016 - 04:53

http://www.pdfunlock.com/ – PDF unlocker and many other utilities available here.


Categories: Learning Sanskrit

Application Name Amaram Sanskrit Reference Nouns Verbs Dhatus…

Fri, 07/22/2016 - 09:04

Application Name:
Amaram – Sanskrit Reference – Nouns, Verbs (Dhatus)

Description:
First iOS application for searching all Dhatus, verbs, nouns, words in sanskrit and also provides all lakara forms of those Dhatus (verbs).

Features
1. Compact Spoken Sanskrit Dictionary
Lists all simple and easy words used for sanskrit conversation. It has collection of all the basic sanskrit words. User can search in sanskrit or english.

2. Search for sanskrit verbs and their forms (dhatu, lakaras)
Lists all sanskrit dhatus and their lakara forms. User can search any dhatu by its dhatu or any of its lakara form to get its full details.

3. Search for sanskrit nouns and their forms (Shabda, vibhakthi)
Lists all vibhakti forms for all Pulinga, Strilinga, Napumsakalinga and Sarvanama Padas.

This app is must to have for the people of all the categories from beginner to experts. Also this app has become one of the favourites for many sanskrit lovers. There are more planned features and content. They are on their way.

Link: https://itunes.apple.com/us/app/amaram-sanskrit-reference/id1130779403

Please revert in case if you need any more details.

Regards,
Ashok Raja CM


Categories: Learning Sanskrit

ओषधीरस्मा (Medicine for this)

Fri, 07/22/2016 - 08:39

अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम्।
आऽवित्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये॥

अयं मम बोधनार्थम् अनुवादस्य प्रयासः अस्ति। अयं तु न सम्यग् अनुवादः। त्रुटयः क्षम्यन्ताम्।
आश्वावतीम् like a horse, सोमावतीम् like the juice soma, ऊर्जयन्तीम् increaser of energy, उदोजसम् increasing the vitality, आ come वित्सि take, ओषधीः herbs, अस्मा (अस्मै -> अस्मा, एचोऽयवायावः॥६.१.७८॥ लोपः शाकल्यस्य॥८.३.१९॥) for this, अरिष्टतातये well-being.
विद्लृ लाभे तुदादिगणीयः सकर्मकः अनिट् उभयपदी धातुः। वित्सि इति लट्लकारः मध्यमपुरुषः एकवचनम् इति।

२०१६-०७-२२ शुक्रवासरः (2016-07-22 Friday)


Categories: Learning Sanskrit

परिवेषयति (Serves)

Thu, 07/21/2016 - 17:53

सः तस्मै भोजनं परिवेषयति। यजमानः तम् आदरेण श्रद्धया च परिपृच्छय तदिष्टं तस्मै परिवेषयति।
विषुँ सेचने परस्मैपदी सकर्मकः सेट् धातुः अस्ति।
अत्र परिवेषयति इति णिजन्तप्रयोगः। कथम्?

२०१६-०७-२१ गुरुवासरः (2016-07-21 Thursday)


Categories: Learning Sanskrit

नूतनः संस्कृतवर्गः (New Sanskrit Class)

Wed, 07/20/2016 - 11:59

अत्र केन्बरानगरे हिन्दूमन्दिरे एकः नूतनः संस्कृतवर्गः गतसोमवासरे १८जुलै२०१६तिथौ आरब्धः। ये छात्राः संस्कृतं न जानन्ति किन्तु देवनागरीलिपिम् एकां भारतीयभाषां च जानन्ति तेभ्यः अयं वर्गः अस्ति। अस्मिन् वर्गे संस्कृतशिक्षणं श्रीअरविन्दाश्रमेण प्रकाशिताभ्यां द्वाभ्यां पुस्तकाभ्यां भविष्यति। ते पुस्तके स्तः सरलसंस्कृतसरणिः प्रथमभागः द्वितीयभागश्च इति।

२०१६-०७-२० बुधवासरः (2016-07-20 Wednesday)


Categories: Learning Sanskrit

वार्तावली – An Open Letter

Tue, 07/19/2016 - 11:36

सुनीलवर्य अन्यसंस्कृतमित्राणि च,

नमो नमः| भवद्भ्यः अभिनन्दनानि| वार्तावलीकार्यक्रमः गच्छते काले अधिकाधिकः आनन्ददायकः भवति| अर्धहोरावधिः कुत्र गच्छति न जाने| इदानीं कार्यक्रमे विज्ञापनानि दीयते तस्मात् अहम् ऊहे दर्शकानां सङ्ख्या वर्धते इति। सः तु आनन्दविषयः। दर्शकसङ्ख्या सततं वर्धेत इति अस्माकं शुभाशयाः। भवान् जानाति अहं भवतः सर्वान् आद्रिये इति। अहं भवतः प्रशंसकः अपि अस्मि। भवान् जानाति अर्धहोरावधिः वार्तावलीकार्यक्रमाय कियत् न्यूनावधिः अस्ति इति। तस्मात् यत् किमपि तस्मिन् मध्ये आगच्छति मह्यं न रोचते। १६जुलै२०१६तिथौ प्रसारितः वार्तावलीकार्यक्रमः मया दृष्टः। साक्षात्कारे हिन्दीभाषा प्रयुक्ता आसीत्। तत् अहं न सोढुं शक्नोमि। अर्धहोरावधिः न्यूना एव तस्मिनवधौ संस्कृतश्रवणस्य आनन्दः यावत् जागर्ति तावत् हिन्दीभाषा तस्य आनन्दस्य खण्डनं करोति।  तं कठोराघातम् अहं सोढुं न शक्नोमि। मन्ये ये विचाराः तस्मिन् साक्षात्कारे चिन्तिताः ते श्रवणार्हाः सन्ति किन्तु कथं कोऽपि प्रवाचकः साक्षात्कारस्य संवादम् अनुवाद्य संस्कृतभाषायां न कथयति? संस्कृतं विहाय कापि भाषा तस्मिन् कार्यक्रमे न उचिता। मन्ये संवादस्य समासलेखः चीररुपेण संस्कृतभाषायां दूरदर्शनपटे दृष्टुं शक्यते किन्तु तत् तु न संस्कृतश्रवणं समम् आनन्दं ददाति। तत् परं अस्य कार्यक्रमस्य नैके श्रोतारः दर्शकाः च भवेयुः ये हिन्दीभाषाम् अथवा आङ्ग्लभाषां न जानन्ति तथा कथं तयोः भाषयोः प्रयोगः? सम्प्रति वार्ताः श्रूयन्ताम् इति डीडीन्यूजवार्ता प्रसारणे अस्मिन् इति वार्तावली इति च अस्मभ्यम् अतीव रोचन्ते। प्राधान्यतया भवतां प्रयुक्ता भाषा शब्दचयनं च रोचेते तस्मात् कथं तत् श्रवणं वर्धेत इति विचिन्त्य इमं सन्देशं प्रेषयामि। प्रार्थयामहे मा अन्यथा चिन्तयतु। लेखने त्रुटयः श्रम्यन्ताम्। इति भवदीयः हिमांशुः २०१६-०७-१९ मङ्गलवासरः (2016-07-19 Tuesday)
Categories: Learning Sanskrit

गौः (Cow or Bull)

Mon, 07/18/2016 - 02:23

गो (ओकारान्तः पुँल्लिङ्गः)
गौः गावौ गावः
गाम् गावौ गाः
गवा गोभ्याम् गोभिः
गवे गोभ्याम् गोभ्यः
गोः गोभ्याम् गोभ्यः
गोः गवोः गवाम्
गवि गवोः गोषु
हे-गौः हे-गावौ हे-गावः

२०१६-०७-१८ सोमवासरः (2016-07-18 Monday)


Categories: Learning Sanskrit

Pages