Simple Sanskrit

Subscribe to Simple Sanskrit feed
G S S Murthy's blog in SanskritG S S Murthyhttp://www.blogger.com/profile/08672073311356820777noreply@blogger.comBlogger340125
Updated: 1 week 4 days ago

Sanskrit Blog: Aarye

Sun, 06/25/2017 - 21:38
आर्ये
आर्ये छन्दोविज्ञाः निरूपयन्तितव लक्षणं सुभगे ।एवं यत्कविवर्याः सुकरमनुसरन्तिविश्रब्धाः ॥ १ ॥मात्राश्चत्वारोऽत्र गणे तादृक्सप्तसन्ति पूर्वार्धे ।अन्ते गुरुश्च विषमो न भवति जगणस्तुषष्ठो जः ॥ २ ॥अथवा सर्वलघुः प्रथमलघोःपश्चाद्यतिर्नियमितश्च । सप्तमगणो यदा सर्वलघुः यतिरेवषष्ठान्ते ॥३ ॥अपरार्धेऽपि हि सप्तगणाः षष्ठोभवति लघुरिति नियमश्च ।तुर्यान्ते हि यतिः पञ्चमे तु सकललघुकृते सति ॥ ४ ॥आर्ये नियमैरेतैर्बद्धाऽपि कविवरकौशलबलात्त्वम् ।कमनीया भासि सुमधुरपदैस्समुचित सरसभावैः॥ ५ ॥भासभवभूत्यमरुकालिदासगोवर्धनादिकविसृष्टैः ।नाहं कविर्नविपश्चिदपि चापल्येनप्रचोदितः ॥ ६ ॥त्वां शिथिलितनियमामेवं ममसौकर्यमेव समीक्ष्य ।निरूपयामि क्षमस्व तव सुषमाह्रासमविन्दत् किम् ॥ ७॥पूर्वार्धे सप्तगणाः सन्तिचतुर्मात्राः गुरुरन्ते ।उत्तरस्मिन् भवति षष्ठगणस्य स्थानेलघुरेकलः ॥ ८ ॥सर्वे पञ्चविकल्पाः सर्वत्रयथामतिप्रयोज्याश्च ।द्वादशमात्रान्ते यतिरवश्य उभयार्धयोरत्र॥ ९ ॥इत्थं शिथिलितनियमां त्वां रचयाम्यत्र कथय तव रूपम् ।विदुषां भोग्यं न भवति किं मयि रुष्टा भवसि वद माम् ॥ १० ॥----http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Ramblings of Thimmu, the dull-headed

Sat, 02/04/2017 - 16:10
मूढतिम्मोः जल्पनम्
श्रान्तं धरायां हि ससुखं स्वपन्तं त्व-मुत्तिष्ठ विचिनु शय्यामिति वदसि किम्? ।तृप्तिं न नाशयेदुपकृतिभ्रान्त्या तु
दुष्करं ह्युपकृतिर्मूढतिम्मो ॥ ८७३ ॥Rough translation of the following Kannada verse [ಡಿವೀಜೀ ಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ-ಪದ್ಯ ಸಂ.೮೭೩]ಬಳಲಿ ನೆಲದಲಿ ಮಲಗಿ ಮೈಮರೆತು ನಿದ್ರಿಪನಕುಲುಕಿ ಹಾಸಿಗೆಯನರಸೆನುವುದುಪಕೃತಿಯೆ ?ಒಳಿತನೆಸಗುವೆನೆಂದು ನೆಮ್ಮದಿಯ ನುಂಗದಿರುಸುಲಭವಲ್ಲೊಳಿತೆಸಗೆ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ || ೮೭೩ ||- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrot blog: Chandrika ( A Fairy tale)-73

Sun, 01/22/2017 - 16:17
चन्द्रिका-७३  एकाकिनी नु कथमेषि विहाय पुत्र्यौ मा गा इह क्षपय कालमिति ब्रुवन्तीम्।         पुत्रीमुमामवदतीप्सितनिर्णयां माम्  रुन्धे न कोऽपि शमथं भज मा शुचस्त्वम् ॥ २५९ ॥ श्रुत्वा स्पष्टं गिरिवदचलं निश्चयं तं कलायाःतस्या अङ्कं प्रति निरगमत् चन्द्रिकाङ्कात् बिडालः । एकाकिन्यै सहचरसुखं रक्षणं च प्रदातुं       तिर्यक्जन्तुः स्वऋजुचरितैः दर्शयेत् तत्त्वमार्गम् ॥ २६० ॥  मार्जारेणान्वहमनुसृतागात् कला पुण्यकाशीं  भर्त्राश्वस्ता प्रियसहचरी चन्द्रिका दीपयन्ती ।  राज्ञः सौधं पुरजनपदान् स्मेरवक्त्रा बभासे  भुञ्जानेष्टान् युवसमुचितान् धर्म्यकामान् समृद्धान् ॥ २६१ ॥
चन्द्रिकाख्यं खण्डकाव्यं सम्पूर्णम्     - - - - 
http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika (A Fairy tale)-72

Sun, 01/15/2017 - 10:59
चन्द्रिका-७२ सप्रश्रयं स्वजननीं प्रणिपत्य पुत्र्यौबाष्पावरुद्धवचसागदतां विनम्रे ।अद्यप्रभृत्यपगतं तव कृच्छ्रजातम्अस्मद्गृहे गतभया सुखमास्व मातः ॥ २५६ ॥माता विहस्य जनसंसदि सानुतापंलज्जानुलिप्तवचसा न्यगदत्स्वपुत्र्यौ ।तुष्टास्मि भोः सपदि चन्द्रिकयोपदिष्टा   नास्तीह कार्यमधुना मम जागृताहम् ॥ २५७ ॥ वाराणसीं जिगमिषामि ममात्मशान्त्यैपायात् हरिः पुरजनान् सकलांश्च युष्मान् । यस्यांघ्रियुग्ममनिशं मनुजाः स्मरन्तः विन्दन्ति शाश्वतसुखं तमहं श्रयामि ॥ २५८ ॥- - - -
                                http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika ( A Fairy tale )-71

Sun, 01/08/2017 - 15:22
चन्द्रिका-७१
नात्राभवत् परिणतः न युवा न बालःयोऽन्नप्रदानमनुभूय न तृप्तिमाप | नैवाभवच्च युवतिः स्थविरा कुमारीयोपायनं न परिगृह्य विवेद तुष्टिम् ॥ २५३ ॥
राजस्नुषाभिमतमेतदिति ब्रुवाणैः तत्तत्पशूचितनवीनसुसिद्धखाद्यैः ।     सम्प्रीणिताः नगरगोव्रजपक्षिवृन्दाःमार्जालकुक्करगणाः धरणीशभृत्यैः ॥ २५४ ॥
बध्वौ स्वभर्तृसहितेऽमितभोगभाग्येपादार्चनाय जननीमभिजग्मतुस्ते ।दुःखं सुखं च युगपत् ह्यनुभूय माता         
वर्षातपाहतधरेव बभौ विमूढा ॥ २५५ ॥- - - - http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog : Chandrika (A Fairy tale)-70

Sat, 12/31/2016 - 16:23
चन्द्रिका-७०
राज्ञ्यासह स्वप्रकृतीः स्वयमेव राजा सप्रश्रयं ह्यससभाजत राजसौधे ।चन्द्रः नभस्युडुगणान् दयितान् ससन्ध्यः सुस्वागतं न किमसौ वदति प्रदोषे ॥ २५० ॥
कन्याद्वयी परिणये धनिकैश्च दीनैःऔद्वाहिकैर्बहुविधैरभिवर्षिताभूत् ।आशीर्भिरीप्सितफलप्रदवेदवाक्यैःनोपायनं खलु सुखाय यथा सदाशीः ॥ २५१ ॥
सन्तर्पयन्ति सकलान् स्म नरेशसूदाःचोष्यैश्च लेह्यलवणैः वरभक्ष्यभोज्यैः ।              पेयद्रवैः मधुरचर्वणयोग्यपूगैः   सत्कृत्य सादरममूल्यनवोपदाभिः ॥ २५२ ॥
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika ( A Fairy tale )-69

Sat, 12/24/2016 - 15:59
चन्द्रिका-६९उद्वाहसंभ्रमविधिं पथि घुष्यमाणां श्रुत्वा भटैः निजसुखाय यदृच्छयैव । कर्माणि वृत्तिसहजानि विहाय पौराःरथ्यास्वलङ्करणकर्मणि संप्रवृत्ताः ॥ २४६ ॥
कैश्चित्स्वसौधशिखरेषु च चत्वरेषुसंस्थापिताः गगनचुम्बिलसत्पताकाः ।कुड्यानि सद्मनिकरस्य सुधावलेपैःनूत्नश्रियंह्युदवहन् पुरि राजमार्गे ॥ २४७ ॥
रथ्याः सुगन्धिहिमशीतलवारिसेकैः अम्लानपुष्पनिचयग्रथितार्द्रहारैः ।कन्दर्पचित्रफलकैः निशि दीपवृक्षैःकामप्यपूर्वसुषमामतुलामवापुः ॥ २४८ ॥- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog : Chandrika ( A Fairy tale)-68

Sat, 12/17/2016 - 15:38
चन्द्रिका-६८
विकसितकुसुमे पपात भृङ्गः नवमकरन्दपिपासितो हि दिष्ट्या।रुचिकरमभवत्भिषक्प्रदत्तंशिवदयया हितमातुरस्य पथ्यम् ॥ २४३ ॥
न किमपि ललना शशाक वक्तुंविलसदपाङ्गदृशः भृशं किलोचुः । स्मितसहितपरस्परेक्षणैस्तत्-तरुणयुगं निजसम्मतिं बभाषे ॥ २४४ ॥  x x xपौरान्न्यमज्जयतलौकिकहर्षसिन्धौपृथ्वीशपुत्रसुखदामलचन्द्रिकाभा ।संश्रुत्य ते नृपपथेषु विवाहयुग्म-वार्तां मिथो शुभकरीं बहुधा शशंसुः ॥ २४५ ॥- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika ( A Fairy tale)-67

Sat, 12/10/2016 - 15:35
चन्द्रिका-६७ 
स्वसुतपरिणये निविष्टचित्तःचतुरमतिस्सचिवस्तदा बभाषे ।निरवधिकगुणो युवा सुरूपीमम सुत एव भवेदुमोपयन्ता ॥ २४० ॥
अभजत हृदयं सुखं कलायाः निजतनुजोपयमप्रकल्पनोत्थम् । विकचसुमरुचिं बभाज तन्व्याःमुखमनिरीक्षितमङ्गलादुमायाः ॥ २४१ ॥
तदनु सपदि मन्दहासमूर्तिः सचिवसुतः गिरिशाभिधः बभाषे । प्रियतमपदवीं दधीत रम्या यदि मयि मत्सुखमेत्यपूर्वकाष्ठाम् ॥ २४२ ॥ 
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika ( A Fairy tale)-66

Sat, 12/03/2016 - 21:01
चन्द्रिका-६६
निजदयितसुतं प्रियासमेतंप्रणतममोघशुभाशिषो वचोभिः ।नरपतिरमितोत्सवोऽभ्यषिञ्चत्किमिह सुखं जनकस्य पुत्रभूतेः ॥ २३७ ॥
सुतपरिणयमङ्गलार्थसिद्ध्यै निजसचिवं च समादिदेश राजा । भवतु सकलवैधकार्यजातंनगरजनस्य सुखार्थमित्यवोचत् ॥ २३८ ॥
समुचितसुजने विमातृपुत्रींघटयितुमैच्छतुमां च चन्द्रिका सा ।सविनयमवदत्स्वरागपात्रंयदि भवितेदमहं ध्रुवं सुहृष्टा ॥ २३९ ॥
- - - - http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika-( A Fairy tale)-65

Fri, 11/25/2016 - 15:48
चन्द्रिका-६५
अनुपमदयितां निनीषमाणःजनपसुतः प्रययौ सुहृत्समेतः ।निजभवनमुखे स्थितां सुकन्यांवदनरुचैव दिशो प्रदीपयन्तीम् ॥ २३४ ॥
अतिशयभयसिक्तवामपाणिंस्वकरतले परिगृह्य चन्द्रिकायाः ।स्वपितृभवनमेव लज्जितां तां   पितृनमनाय निनाय राजपुत्रः ॥ २३५ ॥

अविरतमनुयाति तां बिडालेअनयदुभे ललना कलामुमां च ।नरपतिनिलयं न कैः प्रशस्यास्वजनवदन्यजनेषु वृत्तिरस्याः ॥ २३६ ॥
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika ( A Fairy tale )-64

Sat, 11/19/2016 - 15:17
चन्द्रिका-६४
नियमः परिपालितस्त्वयाहम्बहु मन्ये तव गाढकर्मनिष्ठाम् ।व्रज नायय सादरं सुभाग्यांमम पुत्रस्य समक्षमाशु तन्वीम् ॥ २३१॥
नृपवाक्यचमत्कृतिप्रहृष्टःप्रतिहारः पुलकावृतार्द्रगात्रः ।समवाप्तुमुदीरितां नृपाज्ञांप्रणतो बद्धकराञ्जलिश्चचाल ॥ २३२ ॥
 x x x
अथ नृपतनयः स्मरेण विद्धःनिजदयितागमनस्य रम्यवार्ताम् ।स्वसहचरजनैः निशम्य हृष्टःदिनकरतप्तमहीव वर्षपाते ॥ २३३ ॥
- - - - http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika ( A Fairy tale)-63

Sat, 11/12/2016 - 15:52
चन्द्रिका-६३
प्रतिहार न तत्र कापि चिन्तानियमो मे न हि युज्यतेऽबलायाम् ।भविता खलु सा कुमारपत्नीअनुयान्तु प्रमदां शतं बिडालाः ॥ २२८ ॥
यदि मूकमृगेषु वृत्तिरस्याइयती प्रेममयी भवेत्तदानीम् ।भविता नियतं प्रसन्नदृष्टिःकरुणार्द्रा नगरप्रजास्वमुष्याः ॥ २२९ ॥
स्थिरता हृदयस्य वै प्रशस्याललनायाः स्वबिडालपालनार्थम् ।नृपपुत्रकरावलम्बनाशा स्थगिताहो कुरुते हि कापि नान्या ॥ २३० ॥
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog : Chandrika ( A Fairy tale )-62

Sat, 11/05/2016 - 16:31
चन्द्रिका-६२
यदि चेत् शृणु मे प्रियो बिडालःप्रतिषिद्धोऽस्ति मया सह प्रवेष्टुम् ।जनपः कृपया त्वया निवेद्यःन भवेत् सौधवरे मम प्रवेशः ॥ २२५ ॥

दरविस्मयरोषरञ्जितास्यःदृढमेतद्वचनं निशम्य तन्व्याः ।त्वरया नृपनिश्चयोपलब्ध्यैप्रतिहारः नृपसन्निधिं जगाम ॥ २२६ ॥
अवगम्य समाकुलेन राजाप्रतिहारेण यथावदुक्तमर्थम् ।स्मितपूर्वमभाषत प्रहृष्टःघनगम्भीररवेण सान्त्वयन् तम् ॥ २२७ ॥
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog : Chandrika ( A Fairy tale)- 61

Sat, 10/29/2016 - 16:10
चन्द्रिका-६१
स्वसखायमनुद्धतं बिडालंरथमारुह्य सहर्षमाह्वयन्ती ।सह तेन जगामचाङ्गनाभ्यांवृतबाला जनपालयं जवेन ॥ २२३ ॥
रुरुधे रथमाशु चन्द्रिकायाःप्रतिहारः नृपमन्दिरस्य मार्गे ।अवदत् प्रतिषिध्यतेऽस्य जन्तोःनृपसौधे नरपाज्ञया प्रवेशः ॥ २२४ ॥- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog : Chandrika (A Fairy tale)-60

Sat, 10/22/2016 - 18:46
चन्द्रिका-६०
तनये तव वाञ्छितं प्रपूर्णंसकलं स्थास्यति सृष्टमत्र तावत् ।नववस्त्रविभूषणानि राजासुखितो दास्यति वो शुभाय यावत् ॥ २२० ॥
इति यावदुवाच दिव्ययोषित्क्षणदेव प्रसभंह्यभूददृश्या ।अनिरीक्ष्यगतेन तावदेवप्रजहत्याशु कृतिस्थलं कृतार्थाः ॥ २२१ ॥
उमया सह लज्जिता विमाताप्रसमीक्ष्याचरणं हि चन्द्रिकायाः ।अपकारकृतां कृतोपकारः बहुशो वर्धयते सतां प्रवृत्तिम् ॥ २२२ ॥
- - - - http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog:Chandrika (A Fairy tale)-५९

Sat, 10/15/2016 - 21:42
चन्द्रिका-५९
लसदुज्ज्वलभूषणैर्विविक्तैःविमलक्षौमपरिच्छदैश्च रामाः।सुरयोषिदमोघमाययैवक्षणमात्रेण विभूषिता बभूवुः ॥ २१८ ॥
पुरुहूतनियन्तृरूपसूतःदृढपुष्टाकृतयस्सितास्तुरङ्गाः ।कनकोदकलिप्तशृङ्गयुक्तःशतघण्टासहितः रथश्च सिद्धाः ॥ २१९ ॥ 
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika (A Fairy tale)-58

Sat, 10/08/2016 - 17:57
चन्द्रिका-५८नरपोचितवेशभूषणैर्मांजननीं मे भगिनीं च सज्जितास्त्वम् ।कुरु देवि रथं ससारथिं चसृज याच्ञां शृणु चन्द्रिकेत्यवोचत्   ॥ २१६ ॥
सुकरः खलु पुत्रि ते नियोगःकृतमित्येव मयात्र विद्धि भक्ते ।इति यावदुवाच देवता स्त्रीसकलं सृष्टमभूत् हि तावदेव ॥ २१७ ॥ - - - -  
http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika (A Fairy tale)-57

Sat, 10/01/2016 - 15:24
चन्द्रिका-५७
शृणुत क्षितिपालयं व्रजामिप्रसभं कामदुघां समर्च्य देवीम् ।समयः प्रतिपाल्यतां भवद्भिःइति सा प्रार्थयतागतान् विनम्रा ॥ २१३ ॥
प्रमदाऽतुलभक्तिभावपूर्णामुनिदत्तं प्रबलं जजाप मन्त्रम् ।स्वतनुं प्रणिधाय नैजकक्षेरहसि स्वस्थमनाः निमील्य नेत्रे ॥ २१४ ॥
सपदि स्मिततोयसिक्तवक्त्राविबुधस्त्री शुभमूर्तिराविरासीत् ।तनये वद किं मयाद्य कार्यंअनुकम्पा त्वयि मे सदेत्यवादीत् ॥ २१५ ॥
- - - -http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Sanskrit blog: Chandrika (A fairy tale)-56

Sat, 09/24/2016 - 15:57
चन्द्रिका-५६
स्मितमुखी दृढनिश्चयचोदितासपदि तां स्फुरदुज्ज्वलपादुकाम् ।
अधिरुरोह सलीलमलज्जितानृपभटोत्थमुदा सह चन्द्रिका ॥ २१० ॥ x x x
अथ राजभटाः प्रफुल्लवक्त्रा:विनयोपेतगिरा समाह्वयन्स्तां । शृणु देवि पुरेशपुत्रपत्नी भवितासि त्वममोघभाग्यशक्त्या ॥ २११ ॥
परिधानमनाविलं वसानादृढमच्छिद्रमितो नृपालयं त्वम् ।व्रज शीघ्रमुदेति भाग्यसूर्यःनृपपुत्रास्यमिषेण तावकीनः ॥ २१२ ॥
- - - - http://gssmurthy.blogspot.com http://murthygss.tripod.com/ http://sanskritcentral.com
Categories: Sanskrit Blogs

Pages